Αγροτική οικονομία, Θεματικές Ενότητες

Μερικά πράγματα για το βαμβάκι και τις βαμβακοκαλλιέργιες

vamvakiΤου Μωχάμεντ Νταράουσε

Με αφορμή κάποιες απόψεις που εκφράστηκαν σε ένα email που έλαβα από έναν φίλο της ¨κίνησης ιδεών και δράσης πράττω¨, θα ήθελα να παραθέσω μερικά στοιχεία για το βαμβάκι, τα οποία ¨δείχνουν¨ με καθαρό τρόπο την στρατηγική σημασία αυτού του προϊόντος για την αγροτική οικονομία και την συνολική οικονομία της χώρας μας.

Τα προϊόντα και υποπροϊόντα βάμβακος έχουν αμέτρητες χρήσεις. Ίνες βάμβακος για νήματα και ύφασμα κ.ά. Κοντές ίνες (Λίντερ) για φαρμακοβιομηχανία, χαρτί κ.ά,. Σπόρος για βαμβακέλαιο για τροφή, βαμβακόπιτα για ζωοτροφή. Υπολείμματα εκκόκκισης για  βελτιωτές γονιμότητας εδαφών και για βιομάζα βιοενεργειακής χρήσης. Χρήση στη βιομηχανία εκρηκτικών υλών κ.λ.π.  Αυτές είναι οι λίγες από τις  γνωστές βασικές χρήσεις του βαμβακιού. Η άποψη για την περιορισμένη πολλαπλασιαστική δυναμική της καλλιέργειας, δεν είναι μόνο λανθασμένη αλλά δείχνει ανεπάρκεια γνώσεων για το αντικείμενο, διότι πρώτη φορά-από όσο γνωρίζω-αμφισβητείται η πολλαπλασιαστική οικονομική δυναμική του προϊόντος.

Μάλιστα αυτή η δυναμική αναγνωρίζεται από όλους ως ένα από τα πλεονεκτήματα του προϊόντος και η αξιοποίηση αυτής της πολλαπλασιαστικής δυναμικής, (λόγω των πολλαπλών χρήσεων του), προτείνεται ως εναλλακτική λύση για να δημιουργηθούν νέες προστιθέμενες αξίες για το προϊόν. Ένα άλλο χαρακτηριστικό του κύκλου παραγωγής και μεταποίησης του βαμβακιού,  είναι ότι έχει μεγάλο κύκλο εργασιών (απασχολεί 14 επαγγέλματα). Αυτοί είναι μερικοί από τους βασικούς λόγους για τους οποίους στην Αμερική προστατεύεται ως εθνικό προϊόν και χρηματοδοτείται από το κράτος όταν τηρούνται οι κανόνες της ποιότητας. Στην Ελλάδα, με βάση τα επίσημα στοιχεία,απασχολεί 80.000 αγροτικές οικογένειες και συντηρεί πάνω από 170.000 θέσεις εργασίας στην μεταποίηση και άλλους τομείς,(χωρίς να υπολογίσουμε τις έμμεσες επιδράσεις σε άλλα επαγγέλματα).

Για τη σχέση της παραγωγής βαμβακιού με την αναγκαία κατανάλωση νερού, δυστυχώς πολλοί από αυτούς  που μιλούν για αυτή τη σχέση,  δεν ξεχωρίζουν την ανάγκη από την σπατάλη και δεν γνωρίζουν το αντικείμενο. Γνωρίζετε ότι για να παραχθεί ένα κιλό βοδινό κρέας χρειάζονται 10 τόνοι νερού ενώ για 1 κιλό βαμβάκι 1,5-2?  Γνωρίζετε ότι π.χ. το καλαμπόκι έχει τρεις φορές μεγαλύτερες ανάγκες σε λιπάσματα και σε νερό από το βαμβάκι? Γνωρίζετε ότι η Ελλάδα λόγω κλιματολογικών συνθηκών είναι 4η  πιο οικονομική χώρα σε σειρά σε ανάγκες νερού για το βαμβάκι (mm νερού/κιλό) σε σχέση με τις πρώτες 15 χώρες σε όγκο παραγωγής βαμβακιού (Αίγυπτος, Ουζμπεκιστάν, Πακιστάν, Σύρια, Τουρκία, Τουρκμενιστάν   κτλ)? Γνωρίζετε ότι 70% της παγκόσμιας παραγωγής είναι ξερική καλλιέργεια, ξέρετε ότι στην Ελλάδα μέχρι την 10ετία του 70 η καλλιέργεια ήταν ξερική, ότι το βαμβάκι κατάγεται από θερμές περιοχές με μειωμένες βροχοπτώσεις και έχει μεγάλη ανεκτικότητα στην έλλειψη νερού? Γνωρίζετε ότι 2007και 2008, όταν είχαμε λειψυδρία, το βαμβάκι ήταν η μόνη καλλιέργεια -από 7 καλλιέργειες που χρησιμοποιούνται για ενεργειακή χρήση-, η οποία άντεξε στην έλλειψη νερού? (Ερευνητικό Πρόγραμμα στον Παλαμά Καρδίτσας). Σε κάθε περίπτωση όμως, άλλο πράγμα είναι η σπατάλη, άλλο πράγμα είναι η ανάγκη της καλλιέργειας, ενώ από την άλλη πλευρά η υπερβολική άρδευση κάνει ζημιά στην καλλιέργεια ειδικά στην Ελλάδα. Για το θέμα του νερού, πρέπει να γνωρίζεις την καλλιέργεια για εκφράσεις άποψη τεκμηριωμένη επιστημονικά, καθώς και τις ενδεχόμενες οικονομικές εναλλακτικές αν τυχόν υπάρχουν.

Σχετικά με την ελλειμματική συνεργατική καλλιέργεια που αναφέρθηκε, αυτό δεν ισχύει μόνο το βαμβάκι αλλά γι όλα τα αγροτικά προϊόντα της χώρας. Είναι θέμα ελλείμματος συνεργασιών, κακής διαχείρισης των αγροτικών συνεταιρισμών και των αγροτικών ενώσεων από τα κόμματα εξουσίας με τη συνέργεια  αγροτοσυνδικαλιστών και  παραγωγών. Σήμερα δεν υπάρχει ούτε κλίμα συνεργασίας, ούτε κλίμα συνείδησης του κοινού αγροτικού συμφέροντος, και του  γενικού συμφέροντος της χώρας και του λαού.

Σχετικά με την ανταγωνιστικότητα του βαμβακιού, ίσως γνωρίζετε ότι όλη Ευρωπαϊκή  γεωργία, ειδικά οι μεγάλες καλλιέργειες, δεν  είναι βιώσιμες χωρίς επιδοτήσεις. Στο Πρωτόκολλο 4 της ένταξης της Ελλάδας στην Ε.Ε. υπάρχει ειδικό καθεστώς δέσμευσης της Ε.Ε. για ενίσχυση της βαμβακοκαλλιέργειας στην Ελλάδα (η Ελλάδα εντάχθηκε στην ΕΕ με 1,8 στρέμματα βαμβακιού), το οποίο αναγνωρίζει την μεγάλη οικονομική του σημασία για την τοπική οικονομία. Αναγνωρίζει επίσης ότι είναι ελλειμματικό προϊόν στην Ε.Ε. (διότι καλλιεργείται μόνο στην Ελλάδα και στην Ισπανία-μικρή έκταση και λόγω κλιματολογικών συνθηκών δεν μπορεί να καλλιεργηθεί σε άλλες χώρες της ΕΕ). Αυτός ήταν ο κυριότερος από τους λόγους που παρέμεινε η συνδεδεμένη ενίσχυση στο βαμβάκι για την Ελλάδα και όχι σε άλλες καλλιέργειες και πιστεύω ότι θα παραμείνει και στην νέα ΚΑΠ.

Γνωρίζετε ότι το πρώτο τρίμηνο 2012 το βαμβάκι έχει την 2η θέση σε εξαγωγές από όλα τα εξαγώγιμα προϊόντα της χώρας και την 1η θέση σε αγροτικά προϊόντα? Το 2011 (396 εκ.€) είχε την  7η θέση σε εξαγωγές (μεταξύ όλων ανεξαιρέτως των εξαγώγιμων   προϊόντων της χώρας, συμπεριλαμβανόμενων των ορυκτών) και το 2010 είχε την 5η θέση (450 εκ, €) χωρίς να υπολογίσουμε τις εξαγωγές σε προϊόντα κλωστοϋφαντουργίας και νήματα (περίπου 190 εκ €). Γνωρίζετε ότι το μόνο προϊόν που προωθείται για εξαγωγή χωρίς κανένα πρόβλημα είναι το βαμβάκι και δεν μένει ποτέ αδιάθετο ούτε 1 κιλό? Όσοι ασχολούνται με τα εξαγώγιμα προϊόντα (επίσημα στατιστικά στοιχεία) παραδέχονται ότι στην οικονομική κρίση το βαμβάκι έχει συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση της εθνικής οικονομίας. Παρακαλώ να ανατρέξετε στα επίσημα στοιχεία για τις εξαγωγές για να κατανοήσετε την σημασία του για ελληνική οικονομία. Γνωρίζετε πόσα δισεκατομμύρια  έχουν επενδυθεί στο τομέα βάμβακος (αγροτικά μηχανήματα, εκκοκκιστήρια, εξοπλισμός και σε άλλους τομείς του βαμβακιού). Τι Θα γίνουν όλα αυτά, μήπως καπνός για συμβολή στην κρίση μέσω της καταστροφής κεφαλαίου? Τι θα γίνουν τα 3,5 εκ. στρέμματα, τι θα καλλιεργούν οι αγρότες σε ολόκληρο τον Θεσσαλικό κάμπο, μήπως μπάμιες και ραπανάκια.?

Το θέμα της εγκατάλειψης της βαμβακοκαλλιέργειας θα επιφέρει σημαντικά προβλήματα στην ελληνική γεωργία, όπως έγινε με τον καπνό και τα ζαχαρότευτλα, τα οποία ενώ τα κατάργησε η ελληνική πολιτεία, σήμερα αποδεικνύεται το μέγα λάθος, γιατί ο καπνός επιστρέφει από ιδιώτες. Το ίδιο θα γίνει  τα ζαχαρότευτλα. Θα επιστρέψουν από ιδιώτες.(Εάν δεν είναι Έλληνες, μπορεί να είναι π.χ. Γερμανοί). Σε περίπτωση εγκατάλειψης της βαμβακοκαλλιέργειας θα στραφούν οι Έλληνες αγρότες στα σιτηρά και στο καλαμπόκι που καλλιεργούνται σε μεγάλες βόρειες χώρες και οι τιμές θα πιάσουν πάτο. Το θέμα της Ελληνικής γεωργίας δεν είναι απλό και απόψεις που δεν έχουν σχέση μα την πραγματικότητα της ελληνικής γεωργίας οδηγούν σε λάθη που δεν διορθώνονται εύκολα.

Μωχάμεντ Νταράουσε, Προϊστάμενος των κέντρων βάμβακος Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας του ΕΛΓΟ-Δήμητρα, (πρώην ΕΘΙΑΓΕ).

Fb: Κίνηση Ιδεών και Δράσης Πράττω  Twitter: https://twitter.com/kinisipratto

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ

Αρχείο

Αρέσει σε %d bloggers: