Αρθρογραφία Μελών

Η ανασφάλεια και οι αντιπαλότητες επιστρέφουν στην Ευρώπη;

Του Χρήστου Θ. Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Μία σημαντική εξέλιξη που αφορά την ασφάλεια στην Ευρώπη πέρασε απαρατήρητη στον εγχώριο, κυρίως, τύπο. Αρχές Μαρτίου, η Ρωσία ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τη συμμετοχή της στις εργασίες στη Κοινή Συμβουλευτική Ομάδα (JCG), αρμόδιο όργανο παρακολούθησης της εφαρμογής της Συνθήκης για τα Συμβατικά Όπλα στην Ευρώπη (CFE).

Η Συνθήκη αυτή υπογράφηκε την 19|11|1990 μεταξύ των χωρών-μελών του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου Βαρσοβίας και επισφράγισε το κλίμα ύφεσης και ειρηνικής συνύπαρξης μεταξύ Ανατολής-Δύσης που είχε ήδη κωδικοποιήσει η Τελική Πράξη του Ελσίνκι (1975).

Οι δύο μεγάλοι αμυντικοί Συνασπισμοί, με τη Συνθήκη CFE καθόρισαν τις οροφές πέντε οπλικών συστημάτων μεταξύ των αλλά και μεταξύ των χωρών-μελών εκάστου Συνασπισμού. Η Συνθήκη προβλέπει, επίσης, σειρά μέτρων για τον έλεγχο, επαλήθευση των εξοπλισμών με όργανο παρακολούθησης της εφαρμογής των δεσμεύσεων των διατάξεων της Συνθήκης, τη Κοινή Συμβουλευτική Ομάδα που εδρεύει στη Βιέννη.

Με τη κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και τη διάλυση του Συμφώνου της Βαρσοβίας που επακολούθησε, η Ρωσική Ομοσπονδία πρότεινε την αναθεώρηση της Συνθήκης CFE με το αιτιολογικό ότι είχαν αλλάξει τα δεδομένα αφού στο ΝΑΤΟ είχαν ενταχθεί και άλλα νέα μέλη. Το έτος 1991 υπεγράφει νέο αναθεωρημένο κείμενο Α/CFE το οποίο όμως δεν κυρώθηκε από το ΝΑΤΟ.

Λίγα χρόνια πριν, η Ρωσία δια του τότε Υπουργού Εξωτερικών Κοζύρεφ, είχε προτείνει τη θέσπιση ενός νέου Μοντέλου Ασφαλείας ( Security Model ) για την Ευρώπη, με πυρήνα τον ΟΑΣΕ. Πρόβαλαν ως επιχείρημα ότι μετά τη διάλυση του Συμφώνου Βαρσοβίας δεν δικαιολογούνταν πλέον η ύπαρξη του ΝΑΤΟ. Επιτακτική η ανάγκη δημιουργίας ενός νέου συστήματος ασφάλειας για την Ευρώπη. Μετά πολύμηνες συναντήσεις οι εργασίες κατέληξαν με την υιοθέτηση ενός γενικόλογου κειμένου που στην ουσία επιβεβαίωνε τις αρχές του ΟΑΣΕ χωρίς να θιγεί καθόλου η ύπαρξη του ΝΑΤΟ.Η μη κύρωση από τις χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ της αναθεωρημένης Συνθήκης CFE προκάλεσε την αντίδραση της Μόσχας η οποία ανέστειλε τη συμμετοχή της σε αυτή και πρόσφατα και στις εργασίες στη Κοινή Συμβουλευτική Ομάδα.

Οι Νατοϊκές χώρες υποστηρίζουν ότι η αναστολή συμμετοχής δεν παράγει αποτελέσματα επειδή δεν προβλέπεται από τη Συνθήκη-παρά μόνο καταγγελία- και καλούν τη Ρωσία να επιστρέψει στις συνεδριάσεις και εργασίες της. Ανεξάρτητα πάντως της νομικής ερμηνείας εκείνο που έχει σημασία είναι ότι με τη μη συμμετοχή και σύμπραξη της Ρωσίας στην ανταλλαγή πληροφοριών για τις στρατιωτικές δυνάμεις και συναφείς διατάξεις επαλήθευσης κ.α δημιουργείται ένα κλίμα ανασφάλειας για την Ευρώπη, από το γεγονός ότι οι χώρες ΝΑΤΟ στερούνται της δυνατότητας έγκαιρης πληροφόρησης για μετακίνηση στρατιωτικών δυνάμεων πλησίον των συνόρων συμμαχικών και άλλων χωρών όπως και εκτέλεσης γυμνασίων εξοπλιστικών προγραμμάτων κ.τ.λ.

Λογικό συμπέρασμα είναι ότι η αδυναμία πληροφόρησης και επαλήθευσης, θέτουν σε αμφιβολία τουλάχιστον de facto την ίδια την υπόσταση της Συνθήκης η οποία αποτέλεσε για δεκαετίες τη βάση στην οποία στηρίχθηκε η συνεργασία, η προβλεψιμότητα και η διαφάνεια μεταξύ των δύο αμυντικών Συνασπισμών ΝΑΤΟ-Σύμφωνο Βαρσοβίας και κατ΄επέκταση η ειρήνη και η ασφάλεια στην Ευρώπη.

Τι θα συμβεί όμως αν η Ρωσία αχθεί στην απόφαση να καταγγείλει τη Συνθήκη; Ορατοί είναι οι κίνδυνοι να επιστρέψει η Ευρώπη στη προ του 1975 εποχή δηλαδή της αντιπαλότητας και στις κούρσες εξοπλισμών, δηλαδή στην ανασφάλεια.

Οι Νατοϊκές χώρες και η Ελλάδα απηύθυναν έκκληση προς τη Μόσχα να επιστρέψει στην πλήρη συνεργασία που προβλέπει η Συνθήκη που αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Μεγάλη ανησυχία εκφράσθηκε και από την Άγκυρα και δεν είναι τυχαίο.

Η Τουρκία με τη συνδρομή και των ΗΠΑ είχε επιτύχει να απολαμβάνει ενός μοναδικού προνομίου με τη πρόβλεψη από τη Συνθήκη ‘’ζώνης εξαίρεσης’’ σε μία έκταση που ισοδυναμεί με την ελληνική επικράτεια. Η Ζώνη αυτή εξαιρείται παντός ελέγχου γεγονός που ανατρέπει κάθε έννοια και αρχή προβλεπτικότητας και διαφάνειας που ισχύουν για όλες τις άλλες χώρες. Υπολογίζεται ότι στη ζώνη εξαίρεσης η Τουρκία διατηρεί δυνάμεις που εγγίζουν το σύνολο των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων. Είναι απορίας άξιον πως έγινε αποδεκτή η ζώνη εξαίρεσης της Τουρκίας από τη τότε ελληνική κυβέρνηση και δη τα συναρμόδια Υπουργεία Εξωτερικών και Άμυνας.

Το έτος 1997 η ελληνική Μόνιμη Αντιπροσωπεία στη Βιέννη, ήγειρε επισήμως το θέμα κατάργησης της Ζώνης Εξαίρεσης η τουλάχιστον την υπαγωγή της στις διατάξεις διαφάνειας, επιθεωρήσεων και επαληθεύσεων, χωρίς αποτέλεσμα. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τότε τύπου, η πρόταση της ελληνικής διπλωματικής Αρχής δεν είχε τύχει της δέουσας στήριξης από το Υπουργείο Εξωτερικών.

Fb: Κίνηση Ιδεών και Δράσης Πράττω  Twitter: https://twitter.com/kinisipratto

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: