Αρθρογραφία Μελών

Όπου οι καναλάρχες βγήκαν στον αέρα

Στον αέρα όμως μήπως και κάθονται;

Του Γιώργου Σταματάκη

Φρύαξαν οι ιδιοκτήτες των καναλιών εθνικής εμβέλειας γιατί η κυβέρνηση, σύμφωνα με το άρθρο 21 του ν.2328/95, τους επέβαλε με υπουργική απόφαση να πληρώσουν 2% επί του τζίρου τους για τα έτη 2011-2014, κάπου 24 εκατ. ευρώ συνολικά.

Ασήμαντη αφορμή, ίσως πείτε! Ο Μαρξ ωστόσο είχε πει για τους επισκόπους της αγγλικανικής εκκλησίας ότι προτιμούν να αποκηρύξουν τα 37 από τα 38 άρθρα του συμβόλου της πίστης τους, παρά να επιτρέψουν να αμφισβητηθεί το 1/38 της περιουσίας της.

Μπροστά, λοιπόν, σε μια τέτοια ιερή προσβολή σύσσωμοι οι καναλάρχες  έστειλαν μέσω της Ένωσής τους (ΕΣΤΗΣΕΕ) επιστολή διαμαρτυρίας, την οποία άρχισαν να «παίζουν» στα ειδησεογραφικά προγράμματα, προς ενημέρωση της κοινής γνώμης. Και, όπως συνήθως, διαστρέβλωσαν για άλλη μια φορά τα γεγονότα.

Ισχυρίστηκαν ότι δεν χρωστούν ούτε ένα σεντ για την προαναφερθείσα περίοδο για δύο λόγους: Πρώτον γιατί, λέει, στο παρελθόν συμψηφιζόταν η υποχρέωση αυτή με την αντίστοιχη υποχρέωση του κράτους να πληρώνει στα κανάλια για την προεκλογική προβολή των κομμάτων. Και δεύτερον γιατί ο νόμος 2328/95, που προβλέπει αφ’ ενός την υποχρεωτική αδειοδότηση των τηλεοπτικών ΜΜΕ μέσω διαγωνισμού και αφ’ ετέρου την αντιπαροχή προς το δημόσιο ειδικού ετήσιου οικονομικού ανταλλάγματος (2%) καταργήθηκε τάχα από το άρθρο 80 του ν. 4070/2012. Διότι, υποτίθεται, με την καθιέρωση της νέας ψηφιακής πλατφόρμας δεν κάνουν πλέον χρήση των αναλογικών συχνοτήτων, είναι απλώς «πάροχοι περιεχομένου» (προγράμματος) και παίρνουν υπηρεσίες από τον μοναδικό «πάροχο δικτύου» (Digea), στον οποίο παραχώρησε το σχετικό αποκλειστικό προνόμιο το κράτος από το 2010 κι έπειτα. Σύμφωνα, επομένως, μ’ αυτή τη λογική ούτε άδειες οφείλουν να παίρνουν ούτε οικονομικά ανταλλάγματα για την συγκεκριμένη παραχώρηση δικαιώματος πρέπει να πληρώνουν.

Στην πραγματικότητα το μόνο «σοβαρό» επιχείρημα των καναλαρχών είναι η καθιερωμένη πρακτική των προκατόχων κυβερνήσεων του δικομματισμού και των μνημονίων της τελευταίας 5ετίας. Πράγματι μέχρι το 2010 οι τότε υπουργοί, έχοντας από το νόμο την εξουσιοδότηση να αναπροσαρμόζουν αυτό το πλαφόν του 2% το έκαναν από 1% μέχρι 0,1%. Από δε το 2011 οι κυβερνήσεις ΓΑΠ, Παπαδήμου και Σαμαρά απλώς..το ξέχασαν.

Η αλήθεια είναι ότι ούτε στο ν. 2328/95 ούτε στο ν. 3023/02 (για την χρηματοδότηση, την προβολή κλπ. των κομμάτων) προβλέπεται ρητά ένας τέτοιος συμψηφισμός υποχρεώσεων – ούτε καν αποζημίωση για την προεκλογική τηλεοπτική προβολή. (Δεν ταΐζονται και λίγο τα κανάλια από τις κρατικές διαφημίσεις). Επίσης και στο άρθρο 80 του ν.4070/2012 που επικαλούνται δεν περιλαμβάνεται στις καταργούμενες διατάξεις το άρθρο 21 και ο ν. 2328/95, παρά την προαναφερθείσα ψευδοερμηνεία.

Όσο για το περί Digea  επιχείρημα, είναι αυτό που λέμε «δικαιολογία χειρότερη από την πράξη που δικαιολογεί». Γιατί η Digea είναι μια επιχείρηση με μόνους μετόχους αυτούς τους ίδιους («Γιάννης κερνάει – Γιάννης πίνει»), η οποία σκανδαλωδώς απέκτησε, ως μόνος ενδιαφερόμενος, κατόπιν προφανώς «στημένου» διαγωνισμού, το μονοπώλιο εκμετάλλευσης της επίγειας ψηφιακής πλατφόρμας για τα ιδιωτικά ΜΜΕ. Έτσι, με το πέρασμα στη νέα, ψηφιακή εποχή, αφ’ ενός ο κλάδος καρτελοποιήθηκε (τι λέει η Επιτροπή Ανταγωνισμού γι’ αυτό;) και αφ’ ετέρου τα οικονομικά στοιχεία της εκμετάλλευσης των σταθμών έχουν την δυνατότητα να παραμορφώνονται, προς δόξαν της φοροαποφυγής, μέσω ενδοομιλικών συναλλαγών.

Στην Ελλάδα εδώ και 25 χρόνια, με ευθύνη των προκατόχων κυβερνήσεων, έχει καταληφθεί αυθαίρετα ο τηλεοπτικός χώρος από ένα ολιγάριθμο εξουσιαστικό λόμπυ επιχειρηματιών της ευκαιρίας και εκ του ασφαλούς («εθνικούς ντ…τζήδες» λέγεται ότι τους αποκάλεσε ένας πρώην πρωθυπουργός – όταν «του την έφεραν» και ήταν πια αργά). Οι εκ του νόμου προβλεπόμενοι διαγωνισμοί από το 1993 ματαιώνονται και ψηφίζονται συνεχώς νόμοι μέχρι το 2009 για την παράταση των προθεσμιών. Μάλιστα στο ΣτΕ έκρινε αντισυνταγματική, σε δύο ολομέλειες, την de facto λειτουργία αυτών των σταθμών (3839/2007 και 3578/2010).

Η εισπρακτική πλευρά για το δημόσιο δεν είναι η πιο σημαντική. Το «πληροφορείν» δεν αποτελεί ελεύθερο δικαίωμα (κοινώς «ξέφραγο αμπέλι») για τους κατέχοντες τα ΜΜΕ αλλά υπόκειται στο δικαίωμα του «πληροφορείσθαι», που έχει υποκείμενο τους Έλληνες πολίτες κατ’ άρθρο 15§2 του Συντάγματος. Ο δε νομοθέτης (βουλή και κατ’ εξουσιοδότηση υπουργοί) οφείλει να διασφαλίζει τις προϋποθέσεις  για την ορθή ενημέρωση της κοινής γνώμης.

Από την ίδια δημοκρατική άποψη οφείλει επίσης να θέτει περιορισμούς στην επιρροή της δύναμης των ΜΜΕ στην οικονομική και πολιτική ζωή του τόπου και να απαγορεύει τη χρήση αυτής της δύναμης για την απόκτηση επιχειρηματικών και πολιτικών ανταλλαγμάτων. Να γιατί η ίδρυση και λειτουργία μιας τηλεοπτικής επιχείρησης δεν νοείται χωρίς άδεια και διαρκή έλεγχο από τους δημοκρατικούς θεσμούς, ανεξαρτήτως είδους συχνοτήτων.

Ασφαλώς αυτή η πρώτη δημόσια αψιμαχία μεταξύ της σημερινής κυβέρνησης και των media men είναι η κορυφή του παγόβουνου. Ο πρωθυπουργός έχει εξαγγείλει ότι θα φέρει νόμο για την ανασύσταση της ΕΡΤ, που καταστράφηκε από τους Σαμαρά, Βενιζέλο και Καψή προς τέρψη των καναλαρχών. Έχει εξαγγείλει επίσης ότι το δικαίωμα παροχής δικτύου της Digea θα περάσει στην ΕΡΤ. Έχει εξαγγείλει ακόμη ότι θα προκηρυχθεί νέος διεθνής διαγωνισμός για την παραχώρηση αδειών τηλεοπτικών σταθμών, ανακοινώνοντας προς το Brusselsgroup ότι αναμένονται έσοδα 350 εκατ. ευρώ από αυτόν.

Και τέλος, όχι λιγότερο σημαντικό, από τον αρμόδιο υπουργό για την καταπολέμηση της διαφθοράς και τον εισαγγελέα για την δίωξη του οικονομικού εγκλήματος διενεργείται έρευνα για τους φακέλους των ύποπτων χρηματοδοτήσεων προς τα ΜΜΕ από τις «συστημικές» τράπεζες (1,3 ή 4,9 ή περισσότερα δις).

Ο υποψιασμένος αναγνώστης μέχρις εδώ αντιλαμβάνεται – και αντιλαμβανόταν γενικά – ότι η ειδησεογραφία των ΜΜΕ από το ντεμπούτο της νέας κυβέρνησης κάθε άλλο παρά ανεξάρτητη από τα συμφέροντα των ιδιοκτητών τους είναι. Αυτός ο καθημερινός βομβαρδισμός του ελληνικού λαού με τόνους ψευδοαντικειμενικής ενημέρωσης κατευθείαν από την Bild, τον Economist, τους F.T., την El Pais, το Bloomberg κλπ έχει φυσικά την εξήγησή του στους ευαίσθητους κάλους που πάτησε αυτή η κυβέρνηση.

Όμως το ζήτημα, αγαπητέ αναγνώστη, είναι βαθύτερο. Διαπλοκή, το ονοματεπώνυμο σου είναι «μιντιοκρατία» και «τραπεζοκρατία», σε αγαστή συνεργασία και συνεταιρισμό με μια ιθύνουσα ομάδα πολιτικών, που η πολιτική τους καριέρα είναι εν τέλει γι’ αυτούς μια μεγάλη «μπίζνα». Αλληλοδιείσδυση και κατανομή ρόλων, με αμοιβαία «δώρα» και παραχωρήσεις.

Αρχιερείς και εξαπτέρυγα, που στήριγμά τους έχουν τις δυνάμεις των «έξω», της «Δύσης» και απολαμβάνουν ασυλίας.

Δεν ζούμε φυσικά στην εποχή του Πατσίφικο, ενός τοκογλύφου που δάνεισε το ελληνικό κράτος και για να πάρει τα λεφτά του πίσω ο συμμαχικός στόλος απείλησε να βομβαρδίσει την Αθήνα από το Φάληρο. Με αποτέλεσμα να του ζητούν συγγνώμη πρωθυπουργός και υπουργοί.

Αλλά έχουμε ακόμη τραπεζίτες, επιχειρηματίες και πολιτικούς «αυτοδημιούργητους» – και γόνους αυτοδημιούργητων-, υπό την έννοια της πρωταρχικής συσσώρευσης κεφαλαίου α-λα-ελληνικά. Με κεφάλαια δανεικά και αγύριστα, με μπάζες από κρατικές εργολαβίες και προμήθειες, με συμβάσεις παραχώρησης της εκμετάλλευσης των δρόμων, των σταθμών ανεφοδιασμού πολεμικών πλοίων, με ανάληψη της διοίκησης – διαχείρισης του Αγίου Όρους … με χρήματα εν τέλει που πλήρωσε και πληρώνει ο ελληνικός λαός μέσω φόρων, τραπεζικών καταθέσεων, χρηματιστηριακών αγορών και ξανά φόρων για την πληρωμή δανείων για την ανακεφαλοποίηση των τραπεζών.

Ο ένας έβαλε «εξ ιδίων» 175 εκατ. ευρώ (8%) για ένα έργο που μαζί με τις απαλλοτριώσεις κόστισε 2,2 δις, το κράτος έβαλε 480 εκατ. για το έργο και 900 (63%) για τις απαλλοτριώσεις και επιπλέον εγγυήθηκε το δάνειό του 700 εκατ. ευρώ.

Και τι πήρε ο παραχωρησιούχος εργολάβος;  Για 25 χρόνια τα διόδια, με την προϋπόθεση ότι θα κερδίζει ετήσια 11,6% όχι μόνο για τα ίδια αλλά και για τα δανειακά κεφάλαια. Επί πρωθυπουργίας Σημίτη και υπουργίας Λαλιώτη και κρύβει τα κέρδη του χρεώνοντας την εταιρεία του με υπηρεσίες που τις παρέχει άλλη, δική του επίσης, εταιρεία. Ο άλλος  «δανείστηκε» σκανδαλωδώς από την Αγροτική, που αγοράστηκε από την Πειραιώς και εμφανίζει αρνητικά ίδια κεφάλαια. Ποιος δεν θυμάται ΠΗΓΑΣΟΥΣ και ΔΟΛ στην ύπουλη άνοιξη του ελληνικού χρηματιστηρίου; Πού πήγαν τα λεφτά;

Ο κ. Στουρνάρας απαντάει στον κ. Βαρουφάκη ότι προστατεύει το «επιχειρηματικό απόρρητο», ενώ ο διευθυντής του συγκροτήματος αποκαλεί «συνεταιράκια» το ΣΥΡΙΖΑ και τους ΑΝΕΛ και τους υπενθυμίζει ότι οι υπουργοί έρχονται και παρέρχονται αλλά η ενημέρωση μένει στα χέρια του.

Ιστορίες απίστευτου θράσους από δήθεν γίγαντες με ξένα κόλλυβα και με πήλινα πόδια.

Αρνούμενοι να πληρώσουν το λογαριασμό, όπως προαναφέρθηκε, ζητούν από την κυβέρνηση να τους πληρώσει 27 εκατ. ευρώ για την προβολή των κομμάτων στις εκλογές του 2012 και 2014. Και διατυπώνουν υπαινιγμούς για ομαδικές απολύσεις, lock out και προσφυγές στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Θα λέγαμε καλό τους ταξίδι, με πλήρη συνείδηση ότι οι απειλές τους είναι τόσο κούφιες όσο και του Κουρή του σιγήσαντος ALTER.

Υπάρχει όμως ένα ζήτημα ακόμη προς διευκρίνιση. Γνωρίζουμε εκ πείρας ότι και άλλες φορές έγιναν απόπειρες αλλαγής του συσχετισμού των δυνάμεων στο χώρο των ΜΜΕ από κυβερνητικούς παράγοντες. Ο Α. Παπανδρέου στην πρώιμη εποχή των εκδοτικών συγκροτημάτων αναγγέλθηκε με νέο παράγοντα την «Γραμμή» και κατέληξε στο Ειδικό Δικαστήριο. Ο Κ. Καραμανλής ο νεότερος έθεσε το θέμα του «βασικού μετόχου» των τηλεοπτικών μέσων, και το πήρε πίσω λόγω ευρωπαϊκών παρεμβάσεων.

Και στις δύο αυτές περιπτώσεις οι αλλαγές που επιχειρήθηκαν δεν ήσαν δομικές, πλήρεις, ξεκινούσαν από μια ανάγκη ισορροπίας, αμυντική. Πίσω από τις φανερές ενέργειες κρυβόταν μια επιθυμία επαναδιαπραγμάτευσης.

Στην εποχή του Σημίτη και του Σαμαρά οι κυβερνήσεις ήσαν της λογικής «τα δίνεις όλα και συμφέρει». Σήμερα ξεφύγαμε από όλα αυτά. Και πού βρισκόμαστε, τι θέλουμε να κάνουμε στο κεφάλαιο αυτό, που φαίνεται ότι αποτελεί την επιτομή της διαπλοκής και ταυτόχρονα τομέα εξαιρετικά κρίσιμο από πλευράς άσκησης πολιτικής εξουσίας;

Ο πρωθυπουργός στις δημόσιες τοποθετήσεις του έχει πάρει ξεκάθαρες θέσεις και στο ζήτημα της διαπλοκής γενικά και στο θέμα των ΜΜΕ ειδικότερα. Στην τελευταία πρόσφατη συζήτηση στην βουλή, απευθυνόμενος στον κ. Σαμαρά τον ρώτησε με έμφαση αν είναι έτοιμος και αν συμφωνεί με μια «επίθεση νομιμότητας» στα μίντια. Έχουμε κάθε λόγο να αμφιβάλλουμε, λόγω της προϊστορίας, για την ειλικρίνεια της σύμφωνης γνώμης του τελευταίου, που σχολίασε επιπλέον ειρωνικά ότι «εσάς στηρίζουν»(!) . Ήταν σαν να του έλεγε ενδόμυχα «πήγαινε να φας τα μούτρα σου».

Διακρίνεται ωστόσο και μια αντίληψη «λογιστικής αντιμετώπισης» του ζητήματος στις θέσεις της κυβέρνησης. Οι υπουργοί μιλάνε για ίση φορολογική μεταχείριση, για έσοδα που διαφεύγουν, σαν να δίνουν εκεί όλη την έμφαση.

Το ζήτημα της δημοκρατικής εξουσίας δεν αναδεικνύεται, παρά ίσως σε δεύτερο πλάνο. Άλλοι υπουργοί μιλάνε για αναθεωρήσεις με κοινή συναίνεση, σαν να είναι ποτέ δυνατό να συμφωνήσουν εθελούσια οι καναλάρχες στην απώλεια μιας εξουσίας που δεν τους ανήκει αλλά αποτελεί γι’ αυτούς λόγο ύπαρξης.

Κι όμως,  εδώ είναι που δεν υπάρχει πεδίο διαπραγματεύσεων, συμβιβασμών, παραχωρήσεων. Κυβέρνηση με ΜΜΕ εδραιωμένα και ταξικά εχθρικά, παραταγμένα στο μαύρο μέτωπο της εθνικής μειοδοσίας, είναι μια κυβέρνηση με υπονομευμένη εξουσία. Κι αν είναι έτσι στρατηγικά, τότε γιατί, αναρωτιόμαστε και μας διαφεύγουν οι απαντήσεις, ξεκινάμε απ’ αυτό το 2%; Χρειάζονται προειδοποιητικές βολές; Και γιατί δεν φέρνουμε πρώτα το νόμο που θα ξεκαθαρίσει μια κι έξω το τηλεοπτικό τοπίο;

Ίσως μερικά πράγματα πρώτα γίνονται και μετά εξηγούνται. Όταν προαναγγέλονται για μετά, ας πούμε, 3 μήνες, ερμηνεύονται συχνά σαν εισαγωγή σε διαπραγματεύσεις και συνεπάγονται, μοιραία, μια περίοδο αστάθειας. Η κυβέρνηση, πιστεύουμε, στον τομέα αυτόν μπορεί να δημιουργήσει νέο παράδειγμα.

Fb: Κίνηση Ιδεών και Δράσης Πράττω  Twitter: https://twitter.com/kinisipratto

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: