Αρθρογραφία Μελών

Πολιτική και περιβάλλον

Του Νίκου Κρυονερίτη, Φυσικού Ωκεανογράφου (MD), Γεωδαίτη – Υδρογράφου (MD), Μέλος του ΠΡΑΤΤΩ

Η πολιτική για το περιβάλλον λειτουργεί στη πράξη σαν συντελεστής που τον συναντάμε σε όλα τα άλλα πολιτικά υποσύνολα.  Είναι συντελεστής της οικονομίας και της ανάπτυξης, είναι συντελεστής του παραγωγικού μοντέλου μιας χώρας, είναι συντελεστής της εσωτερικής πολιτικής, του μοντέλου τοπικής αυτοδιοίκησης, είναι   συντελεστής ακόμη και της εξωτερικής πολιτικής και της άμυνας. Δρα βέβαια με διαφορετική   βαρύτητα  και με διαφορετικό τρόπο σε κάθε πολιτικό υποσύνολο.   Επειδή το ίδιο το περιβάλλον είναι μεταβλητή, δυσκολεύει την εφαρμογή μακροπρόθεσμων πολιτικών και πρέπει να παρακολουθείται με σκοπό την εκπόνηση και εφαρμογή έγκαιρων αναδράσεων.  Σήμερα λοιπόν απαιτείται πολιτική για το περιβάλλον για να προχωρήσουμε σε αποτελεσματική, αειφορική ανάπτυξη της χώρας.

Η παραπομπή που πρέπει να κάνω είναι στις προγραμματικές δηλώσεις του υπουργού κου Τσιρώνη, από τους οικολόγους πράσινους που συνεργάζονται με τον ΣΥΡΙΖΑ στην κυβέρνηση.  Αν παρακολουθήσουμε το σχέδιο δράσης που ανακοίνωσε μοιάζει με τις όμορφες μικρές και μεγάλες χάντρες ενός πολυελαίου που είναι σκορπισμένες στο πάτωμα. Δηλαδή όμορφες δράσεις και περιβαλλοντικές πρόνοιες κατά κάποιο τρόπο χρονολογημένες, οι περισσότερες από αυτές σημαντικές, εντοπίζονται όμως δύο μεγάλα προβλήματα. Το πρώτο είναι ότι λείπουν πολλές χάντρες για να φτιάξουμε τον πολυέλαιο και το δεύτερο δεν υπάρχει σχέδιο ολοκληρωμένο για να τον φτιάξουμε.

Πού είναι η πολιτική για το θαλάσσιο περιβάλλον; Η γαλάζια ανάπτυξη που «εμπορεύεται» η Ε.Ε με πακτωλό δισεκατομμυρίων μέσα από το πρόγραμμα HORIZON ποια προτεραιότητα έχει; Η βιοποικιλότητα που υπάρχει στις οικολογικές προσεγγίσεις; Οι ολοκληρωμένες διαχειρίσεις των παράκτιων ζωνών που αποτελούν υποχρέωση της χώρας μας πού είναι; Αυτές και πολλές άλλες χάντρες λείπουν κε Τσιρώνη.

Κεντρικός πολιτικός σχεδιασμός υπάρχει; Αν υπάρχει ποιος είναι; Δυστυχώς η πρακτική τόσα χρόνια έδειξε ότι παρά τις όποιες συντονιστικές προσπάθειες, το ΥΠΕΚΑ δεν μπορεί να υποχρεώσει σε πειθαρχία τον Υπουργείο αγροτικής ανάπτυξης ή το Υπουργείο οικονομικών ή τα άλλα υπουργεία. Ο μεταπολιτευτικός οδοστρωτήρας της ανάπτυξης χωρίς κεντρικό σχεδιασμό και έλεγχο θα συνεχίζει να ισοπεδώνει το ήδη διαταραγμένο περιβάλλον.  Θα πρέπει να γίνει συνείδηση και όχι άλλη μια πολιτική «παρόλα» χωρίς πρακτικό αντίκρισμα, ότι η αειφορία της ανάπτυξης περνάει πρώτα μέσα από την αειφορία του περιβάλλοντος.

Στη χώρα μας η πολιτική για το περιβάλλον είναι ακόμη μακριά αν σκεφτεί κάποιος τους λόγους που δεν υπάρχει ακόμη πλήρες κτηματολόγιο.  Ο χωροταξικός σχεδιασμός δυστυχώς είναι αποσπασματικός, ευκαιριακός, μη επιστημονικά τεκμηριωμένος, κοινωνικά άδικος και περιβαλλοντικά πλημμελής. Ακόμη και σήμερα δεν υπάρχει διυπουργικός συντονισμός για τις χρήσεις γης και θάλασσας, με μεγάλα παραδείγματα την ανεξαρτησία των υπουργείων που διαθέτουν δικές τους περιβαλλοντικές επιστημονικές ομάδες, ινστιτούτα και επιτροπές για να τεκμηριώνουν τις παραχωρήσεις για χρήση.

Το νομικό πλαίσιο που διέπει τον χωροταξικό σχεδιασμό και την διαχείριση εκτάσεων δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες μιας σύγχρονης ολοκληρωμένης διαχείρισης του περιβάλλοντος.  Χρειάζεται ο νομοθέτης να ξεκινήσει από “tabula rasa” και να μεταφέρει όλο το σκεπτικό της ολοκληρωμένης διαχείρισης σε ένα νομικό πλαίσιο καταργώντας παράλληλα όλες τις κατά καιρούς νομοθετικές πράξεις. Αυτό θα είναι και το μεγάλο στοίχημα του μέλλοντος, όταν τα πρόστιμα για την μη συμμόρφωση θα ξεκινήσουν να τρέχουν.

Το κεντρικό κράτος συνεχίζει να ασχολείται με την διαχείριση, παραβιάζοντας τον σαφέστατο διοικητικό κανόνα της διαφοράς επιπέδου της διαχείρισης και του ελέγχου εφαρμογής. Οι περιφέρειες και οι δήμοι της χώρας έπρεπε να είναι οι διαχειριστές μέσα στο θεσμικό πλαίσιο που θεσπίζει το κεντρικό κράτος, το οποίο ελέγχει την εφαρμογή του.

Η σχεδιαστική ασυνεννοησία της μεταπολίτευσης σε συγκεκριμένες επιστήμες της γης και σε εφαρμογές τους,  δημιούργησε πάνω από 20 νέους δημόσιους φορείς που  μαζί με τους παλαιούς, αριθμούν σήμερα πάνω από 25 φορείς  δημόσιου συμφέροντος και χρηματοδότησης για τις επιστήμες – εφαρμογές της γης. Ο πραγματικός αριθμός των φορέων αν συμπεριληφθούν ενεργές επιτροπές, γραφεία, ινστιτούτα κλπ ξεπερνά τους 100. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι ο κατακερματισμός και η έλλειψη διαλειτουργικότητας των υποδομών, η αδυναμία επαρκούς συγκέντρωσης, τυποποίησης και διαχείρισης της γνώσης, η ελλιπής ανταπόκριση της χώρας στη διεθνή κοινότητα κλπ.

Η ανορθολογική δραστηριοποίηση και χρησιμοποίηση των ΜΚΟ και γενικότερα των εκπροσώπων της κοινωνικής δικτύωσης για το περιβάλλον σε συνδυασμό με οργανώσεις των πολιτών που δραστηριοποιούνται, χρησιμοποιούνται κυρίως “a la carte”. Σε αρκετές περιπτώσεις θα δούμε εταιρείες ή ΜΚΟ να είναι συνδιαχειριστές και σε άλλες περιπτώσεις να χρησιμοποιούνται συγκεκριμένες ΜΚΟ, επιλεκτικά χωρίς καν τυπικά κριτήρια, ακόμη και να χρηματοδοτούνται «επιλεκτικά». Η κοινωνική δικτύωση για το περιβάλλον αντανακλά το ενδιαφέρον του πολίτη για τον τόπο που ζει, που εργάζεται, που μεγαλώνει τα παιδιά του και εκφράζεται με πολλούς τρόπους όπως η εθελοντική προσφορά, η ευαισθητοποίηση, η  κριτική στην διαχειριστική αρχή, ο ακτιβισμός κλπ. Καρποί αυτής της έκφρασης είναι είτε η απευθείας προσφορά στην αειφορία, είτε η έμμεση προσφορά μέσω των πιέσεων στην διαχείριση.

Αν θέλουμε σήμερα να μιλάμε για πολιτική περιβάλλοντος τότε θα πρέπει να θεσπίσουμε ορισμένα αυτονόητα όπως τον χωροταξικό σχεδιασμό όλης της επικράτειας συμπεριλαμβανομένης και της ΑΟΖ. Θα πρέπει να αναθέσουμε θεσμικά σε συγκεκριμένες υπηρεσίες να αναλάβουν την παρακολούθηση των μεταβλητών παραμέτρων του περιβάλλοντος, για να διασφαλίζουμε σωστές αναδράσεις και δράσεις.

Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ που παραιτήθηκε δυστυχώς εκτός από απειρία, δεν είχε κεντρικό πολιτικό σχεδιασμό όπως στα περισσότερα πολιτικά υποσύνολα. Το μοναδικό έργο του κυρίου Λαφαζάνη ήταν η ανεξαρτητοποίηση του ΙΓΜΕΜ, πιστός στις προεκλογικές υποσχέσεις στο αντίστοιχο συνδικάτο.

Η νέα Κυβέρνηση  όμως βλέπουμε ενώ συμπεριλαμβάνει δράσεις, δεν έρχεται με ολοκληρωμένο σχέδιο για το περιβάλλον.  Οι ανάγκες υπάρχουν και το υπουργείο δεν είναι δυνατόν να μην τις γνωρίζει για να ληφθούν έστω και αργά οι απαραίτητες αποφάσεις.

Kapetannikos1957@gmail.com

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: