Αρθρογραφία Μελών

Θητεία: Μια νέα θεώρηση

Του Αντιναυάρχου (εα) Νίκου Κρυονερίτη, Μέλος του ΠΡΑΤΤΩ

Το μεγάλο θέμα της θητείας των νέων είναι ποσοτικά κορεσμένο και φορτωμένο με τις απόψεις πολιτικών, μεγαλοστρατιωτικών, ειδικών κοινωνιολόγων, έμπειρων δημοσιογράφων και άλλων ειδικών και μη.  Στο ποιοτικό όμως πλαίσιο δύσκολα θα βρούμε στην Ελλάδα, ολοκληρωμένες επιστημονικές μελέτες, αλλά και πολιτικές με προοπτική και συνέπεια από τα πολιτικά κόμματα που κυβέρνησαν τη χώρα, ειδικά στην περίοδο της μεταπολίτευσης. Δυστυχώς και η θητεία μπήκε από τις εκάστοτε κυβερνήσεις στο πολιτικό παιχνίδι. Έπαιξαν με την διάρκειά της, την χρησιμοποίησαν και συνεχίζουν να την χρησιμοποιούν σαν πεδίο πολιτικών εξυπηρετήσεων, ευνόησαν τα παιδιά των επώνυμων και εύπορων οικογενειών παραμερίζοντας τις εθνικές αμυντικές ανάγκες αλλά και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Κάτι που δεν έχει συνυπολογιστεί είναι ότι η θητεία σαν θεσμός στηρίζεται και παράλληλα στηρίζει την ύπαρξη ενός ολόκληρου σώματος, του στρατολογικού. Αυτό το σώμα ιδρύθηκε κλαδικά για τον Στρατό Ξηράς το 1914, τότε που οι ανάγκες ήταν υπαρκτές και διακλαδικά ξεκίνησε να λειτουργεί από το 1988.  Σήμερα στην προχωρημένη εποχή της πληροφορικής και της αμεσότητας των πληροφοριών, διαθέτει 4 διοικήσεις και 18 στρατολογικές υπηρεσίες, σε όλη την επικράτεια και προκαλεί ερωτηματικά γιατί δεν έχουμε κατορθώσει να αυτοματοποιήσουμε τη συλλογή και τη διανομή της πληροφορίας για τη στράτευση, που είναι το κύριο έργο της.  Η εξήγηση έρχεται μόνη της, υπάρχουν ακόμη στεγανά που αιτιολογούνται από την πολιτική επιθυμία για παρεμβάσεις, αλλά και την αντίστοιχη στρατιωτική προθυμία για εξυπηρετήσεις.

Αξίζει κανείς να διαβάσει τους λόγους ύπαρξης του σώματος, μέσω της αποστολής του, που ευτυχώς συμπληρώθηκαν με την αναβάθμιση του ρόλου των Αξιωματικών της στρατολογίας σε ρόλο νομικού συμβούλου, το 2010.

Η άτολμη συρρίκνωση των στρατολογικών γραφείων το 2011 σε συνδυασμό με τον νόμο του 2010,  δείχνει το πλεόνασμα ανθρώπινων πόρων στις Ένοπλες Δυνάμεις. Αυτό το πλεόνασμα που μπορούσε και μπορεί να διοχετευθεί στις άμεσες κοινωνικές ανάγκες που κάθε μέρα δείχνουν να είναι πιο επιτακτικές. Και δεν εννοώ μόνο το στρατολογικό σώμα, αλλά όλους  τους ανθρώπινους πόρους που δεν προσθέτουν στην αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων και θα έδιναν ανάσα στην χειμαζόμενη κοινωνία.

Στη διάρκεια της μεταπολίτευσης η απουσία πολιτικών, συνοδεύτηκε με αστήριχτες «πολιτικές παρόλες» που αποσκοπούσαν κυρίως σε χάιδεμα αυτιών.  Μια από αυτές που συζητήθηκε, ήταν η κατάργηση της θητείας και ο πλήρης επαγγελματισμός στις Ένοπλες Δυνάμεις.  Ο επιτυχημένος θεσμός των ΕΠΟΠ μάλιστα ενθάρρυνε τις πολιτικές αυτές και μέσα στις τάξεις του ένστολου προσωπικού.

Η θητεία είναι η εκπαίδευση και η προετοιμασία που δρουν στην αποτελεσματικότητα της υπέρτατης προσφοράς των πολιτών στην Πατρίδα αν και όταν έρθει η ώρα. Είναι παράλληλα  το απαραίτητο κοινωνικό και δημοκρατικό μπόλι στο μόνιμο στράτευμα.  Οποιαδήποτε σκέψη για κατάργησή της  σημαίνει απομόνωση του στρατού από την κοινωνία  και δημιουργία  τάσεων, που μπορεί να υπονομεύσουν τη Δημοκρατία. Ειδικότερα όταν όλοι γνωρίζουμε το κλειστό παραγωγικό εκπαιδευτικό σύστημα στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων. Η ανάγκη λοιπόν κοινωνικής ομοιογένειας και δημοκρατικής αντίληψης, συνιστά τη διατήρησή  της. Όμως υπάρχει και ένας ακόμη πιο σοβαρός λόγος που την καθιστά αναγκαία στη χώρα μας. Η δυνατότητα συλλογικής αποτελεσματικής άμυνας απέναντι στη κύρια απειλή. Η εκπαίδευση των νέων στα όπλα, σαν αρχή, για την αποτελεσματικότητα του αγώνα, αποδυναμώνει πλήρως τις όποιες φωνές για την κατάργηση της θητείας.

Υπάρχουν όμως και άλλες παράμετροι που μπορεί και πρέπει να εξετασθούν, στη διαμόρφωση μιας ορθολογικής άποψης για το «πώς» και το «πόσο» της θητείας. Το κόστος λειτουργίας των Ενόπλων Δυνάμεων, αν ο κύριος κορμός αποτελείται από επαγγελματίες, αλλά και στον αντίποδα η αναμφίβολα υψηλότερη αποτελεσματικότητα των επαγγελματιών απέναντι στους στρατευμένους, λόγω της σώρευσης εμπειρίας.  Είναι βέβαιο ότι το κόστος αποτελεί ένα σημαντικό στοιχείο που θα πρέπει να συνεξετάζεται, όμως κατά την προσωπική μου εκτίμηση η χρηματική αποτίμηση της θητείας και οι εκφράσεις «μας κοστίζουν λιγότερο οι στρατευμένοι» απαξιώνουν αυτή την υπέρτατη προσφορά των νέων Ελλήνων στη πατρίδα τους.  Σε ότι αφορά στην υψηλότερη αποτελεσματικότητα των επαγγελματιών, είναι βέβαιο ότι όταν έχουμε ένα περιορισμένο πεδίο δράσης, ένα περιορισμένο τοπικά και χρονικά επιχειρησιακό γεγονός, τότε αναμφίβολα η υπεροχή των επαγγελματιών είναι δεδομένη και επιζητούμενη.  Θα πρέπει όμως να εξετάσουμε και το μικρό έστω ενδεχόμενο ενός γενικευμένου πολέμου, τότε που όλες οι δυνάμεις της Πατρίδας θα κληθούν να δώσουν τον υπέρτατο αγώνα της Εθνικής μας επιβίωσης.  Στη περίπτωση αυτή χρειαζόμαστε εφεδρείες που είναι αδύνατον να καλυφθούν από επαγγελματίες.

Στο μεταπολιτευτικό σκηνικό τα δύο κόμματα αναλώθηκαν στο να προσπαθούν να μειώσουν τη θητεία. Καμία ουσιαστική πολιτική, απλά μια διαχείριση για τη διασφάλιση της αυτής της καλής πηγής ψηφοφόρων και όχι μόνον.  Σήμερα όμως, που η κοινωνία δοκιμάζεται από την πολυπρόσωπη κρίση, σήμερα που τα σύννεφα έχουν πυκνώσει στην ευρύτερη Αφροασιατική  περιφέρεια, ακόμη και η  αριστερά δεν επιθυμεί να θίξει το θέμα, τουλάχιστον προγραμματικά.  Διάβαζα το παλαιότερο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ και δεν υπάρχει τίποτα για τη θητεία, ούτε διαμαρτυρία για το παρελθόν, ούτε πολιτική για το μέλλον.

Η άποψή μου είναι ότι η θητεία πρέπει να αλλάξει ριζικά μορφή και να προσαρμοσθεί   στις πραγματικές, σύγχρονες  αμυντικές ανάγκες της χώρας και συγχρόνως στις απαιτήσεις της σημερινής χειμαζόμενης  κοινωνίας.  Ο στρατευμένος δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται σαν μέσον για την φθηνή καθημερινή λειτουργία των Ε.Δ και τη παροχή εξυπηρετήσεων, ή ακόμη σαν καύσιμο στις απεργοσπαστικές μηχανές της εκάστοτε εξουσίας, αλλά σαν  ουσιαστικός εγγυητής της ασφάλειας της χώρας, σε περίοδο μιας απευκταίας αλλά πιθανής σύρραξης.

Πρόκειται για μια ουσιαστική, δραστική αλλαγή στη φιλοσοφία της θητείας των νέων, που θα είναι πλέον η προετοιμασία τους να στηρίξουν τις Ένοπλες Δυνάμεις της χώρας, εφόσον απαιτηθεί, και παράλληλα να τους δοθεί η δυνατότητα να μάθουν πώς θα είναι χρήσιμοι στο κοινωνικό σύνολο, στη καθημερινή πρακτική.

Στην πράξη η βασική εκπαίδευση δεν μπορεί να είναι λιγότερη από τρεις μήνες και ο κύριος όγκος των στρατευμένων πρέπει να στελεχώνει μονάδες του Στρατού Ξηράς. Το Πολεμικό Ναυτικό και η Πολεμική Αεροπορία μπορούν να αποκτήσουν κυρίως επαγγελματική δομή και να στελεχώνονται επιπλέον με ειδικότητες στρατευσίμων (πληρώματα καταστρώματος και μηχανής, Αεροναυπηγοί και μηχανικοί αεροσκαφών κλπ). Σε ότι αφορά στη φύλαξη χώρων και ειδικών εγκαταστάσεων, ένας αριθμός στρατευμένων να εκπαιδεύεται αποκλειστικά για τον συγκεκριμένο σκοπό, να αποκτά εξειδίκευση και να μπορεί να υπηρετήσει, εφόσον επιθυμεί, επιπλέον  μέσω έμμισθης επέκτασης της θητείας. Οι εκπαιδευμένοι πρέπει κατανέμονται με ευθύνη του ΓΕΕΘΑ και στα τρία όπλα για την κάλυψη των αναγκών φύλαξης.

Η διάρκεια της θητείας είναι ικανοποιητική τόσο κοινωνικά όσο και λειτουργικά, τουλάχιστον με τις σημερινές συνοριακές γεωπολιτικές συνθήκες. Μια χρονική εξίσωση όμως στα τρία όπλα θα μπορούσε να εξετασθεί. Συγκεκριμένες εξαιρέσεις που αφορούν ειδικότητες που αποκτούν πτυχίο και αναγνωρίζονται ως προϋπηρεσία, μπορούν να προβλεφθούν αλλά πάντα σε έμμισθη εθελοντική βάση, ώστε να καλύπτονται οι ανάγκες των Ε.Δ και να μειώνονται αντίστοιχα οι ανάγκες σε ΕΠΟΠ.

Τα κέντρα εκπαίδευσης πρέπει να βρίσκονται  στις περιφέρειες της χώρας και να αποτελούν παράλληλα τα κέντρα συγκέντρωσης των εφέδρων σε περίπτωση επιστράτευσης. Να διαθέτουν τις δομές ώστε η συγκρότηση και η προώθηση στις θέσεις που προβλέπουν τα επιχειρησιακά σχέδια, να γίνεται στο απαιτούμενο  από την επιχειρησιακή σχεδίαση χρονικό διάστημα. Με τον τρόπο αυτό κάθε πολίτης θα γνωρίζει ότι θα πάει στο συγκεκριμένο σημείο της περιφέρειάς του να παρουσιαστεί, ότι και αν συμβεί.

Το πρόγραμμα εκπαίδευσης των  στρατευμένων πρέπει να προκύψει από  σχετική μελέτη και πρέπει να περιλαμβάνει, εκτός από την ένοπλη βασική εκπαίδευση,  διάφορους τομείς ουσιαστικής κοινωνικής εκπαίδευσης, όπως παροχή αρωγής σε φυσικές καταστροφές, πρώτες βοήθειες σε περιπτώσεις βιολογικών, χημικών ή και πυρηνικών πληγμάτων, βοήθεια σε πάσχοντες κλπ.

Κάθε πολίτης πρέπει να έχει το δικαίωμα να υπηρετήσει άοπλη, εναλλακτική κοινωνική θητεία διάρκειας 12 μηνών, στην περιφέρεια προτίμησής του.

Η κοινωνική αντιμετώπιση των νέων στρατευμένων, που είναι εξαρτημένοι από τα ναρκωτικά είναι μείζον θέμα και θα πρέπει να επιλυθεί.  Αυτοί οι νέοι μπορούν να έχουν την δυνατότητα αποτοξίνωσης κατά την διάρκεια της εκπαίδευσης, με την δημιουργία ανάλογης ειδικής μονάδας. Ο χρόνος θητείας μπορεί να προκύπτει από την απαιτούμενη διάρκεια αποτοξίνωσης που θα έχει ελάχιστη διάρκεια 1 έτος και θα μπορεί να επεκτείνεται με πρωτοβουλία του εκπαιδευόμενου και τη σύμφωνη γνώμη των θεραπόντων ιατρών, για άλλο ένα έτος.

Τέλος η κατάργηση του στρατολογικού σώματος, θα δώσει πόρους στην κοινωνία με την κατάλληλη διοχέτευση του έμπειρου διοικητικού προσωπικού κυρίως στην τοπική αυτοδιοίκηση. Η κατάργηση παρέλκει διευθετήσεις, ανάληψη έργου από το ΓΕΕΘΑ και στενή συνεργασία με τα ΚΕΠ που λογικά θα αναλάβουν την διανομή της στρατολογικής πληροφορίας.

Η πρόταση δεν αποτελεί στα περισσότερα σημεία της πρωτοτυπία, όμως πιστεύω ότι δίνει το μέτρο των αλλαγών στη φιλοσοφία της θητείας και δένει με καλύτερο τρόπο τις Ένοπλες Δυνάμεις με την κοινωνία.  Απαιτεί οπωσδήποτε ένα ικανοποιητικό βάθος χρόνου για την υλοποίησή της, μια ορθολογική αναθεώρηση του σχεδίου κινητοποίησης της χώρας και μια  φιλοσοφία αποτελεσματικής οργάνωσης και λειτουργίας των  Ε.Δ από τον καιρό της ειρήνης, με γνώμονα τη διακλαδική διοικητική και επιχειρησιακή λειτουργία, την λειτουργική χωροταξική ανακατανομή και τον συνυπολογισμό κόστους και απόσβεσης.

Kapetannikos1957@gmail.com

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: