Αρθρογραφία Μελών

Βαλκανικές περιπέτειες και προοπτικές συνεργασίας

Του Χρήστου Θ. Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Οι Οθωμανοί έφυγαν από τις χώρες της Ν. Ανατολικής Ευρώπης πριν από ένα, περίπου, αιώνα. Πίσω τους άφησαν όχι σπουδαία πράγματα. Μόνο μερικές διάσπαρτες ισλαμικές μειονότητες, ορισμένα περίτεχνα Τζαμιά και ασφαλώς πολλά τοπωνύμια.

Η λέξη «Balkan, Balkans», είναι ίσως το ισχυρότερο και μονιμότερο οθωμανικό απομεινάρι που προσδιορίζει όχι μόνο γεωφυσικά αλλά και πολιτιστικά τους σκληροτράχηλους λαούς της Χερσονήσου του Αίμου. Ο όρος «Βαλκάνιοι» έχει προσλάβει και μειωτικό χαρακτήρα εξαιτίας των συχνών μεταξύ των έριδων που τις υπέθαλπαν και οι μεγάλες ευρωπαϊκές Δυνάμεις με απροκάλυπτες επεμβάσεις στα εσωτερικά τους. Μέρος της ευθύνης ασφαλώς φέρουν και οι ίδιοι οι βαλκανικοί λαοί που δεν φρόντιζαν να αποδείξουν το αντίθετο.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 80 είχε δρομολογηθεί μία διαδικασία συνεννόησης και συνεργασίας, μέσω της «Διαβαλκανικής Συνεργασίας», η οποία επιβιώνει μέχρι σήμερα, τελείως όμως υποτονικά. Βασικός λόγος της χαλάρωσης, οι αλλαγές που στο μεταξύ έχουν συντελεσθεί στα Βαλκάνια με την ένταξη στην Ε. Ένωση πολλών Βαλκανικών χωρών όπως η Βουλγαρία, Ρουμανία, Κροατία και Σλοβενία ενώ και οι υπόλοιπες χώρες βρίσκονται σε διαδικασίες ευρωπαϊκής προοπτικής.

Οι εξελίξεις αυτές αποδυνάμωσαν κάθε προσπάθεια για μία στενότερη περιφερειακή συνεργασία ενώ εμμέσως συνέβαλαν και στην αναβίωση παλαιών αντιπαλοτήτων και ανταγωνισμών που τις υποθάλπουν και ξένες προς τη περιοχή Δυνάμεις. Στο πνεύμα αυτό εξηγείται γιατί οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων συντάχθηκαν πλήρως με τις χώρες της ομάδας ΒΙΖΕΓΚΡΑΝΤ (Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία), στο Προσφυγικό-Μεταναστευτικό ορθώνοντας τείχη και συρματοπλέγματα με στόχο την παρεμπόδιση της πρόσβασης των προσφύγων στις χώρες τους περισσότερο όμως για λογαριασμό άλλων. Και τούτο παρά το γεγονός ότι με τη συμπεριφορά τους αυτή γνώριζαν πολύ καλά ότι έβλαπταν μία όμορη χώρα την Ελλάδα αφού εγκλωβίζουν αναγκαστικά τους πρόσφυγες σε αυτήν και παρά το γεγονός ότι προορισμός των προσφύγων, κατά συντριπτική πλειοψηφία, ήταν και εξακολουθεί να είναι οι χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης.

Το κλείσιμο των συνόρων βαθαίνει την ασυνεννοησία μεταξύ των Βαλκανικών Κρατών, δεν συμβάλλει στην μεταξύ τους συνεργασία και διαιωνίζει τις παλαιές προκαταλήψεις για τα Βαλκάνια και τους Βαλκανικούς λαούς. Ούτε βοηθάει προς την κατεύθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης όσων χωρών βρίσκονται ακόμη εκτός αυτής όπως εύγλωττα επεσήμανε και ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίες σε πρόσφατες δηλώσεις του.

Η ελληνική Διπλωματία φαίνεται να αιφνιδιάστηκε με τη συμπεριφορά ορισμένων βορείων γειτόνων μας επειδή είχε πάντοτε ένα ισχυρό λόγο στα Βαλκάνια. Η επιρροή όμως της χώρας μας στο βαλκανικό περίγυρο έχει από ετών ατονήσει. Οι λόγοι είναι πολλοί που εκτός των γνωστών αδυναμιών της εξωτερικής μας πολιτικής πρέπει να αναζητηθούν και σε εξωγενείς παράγοντες όπως η «Δορυφοροποίηση» πολλών χωρών των Δυτικών Βαλκανίων που έχουν προσδεθεί στο Γερμανικό άρμα μέσω της διαδικασίας του Βερολίνου.

Οι πολιτικές επαφές σε ανώτατο επίπεδο μεταξύ Ελλάδος και των γειτονικών χωρών χωρίς βεβαίως να έχουν σταματήσει, είναι αρκετά αραιές. Οι επαφές σε επίπεδο κοινωνιών σπανίζουν. Οι χορηγούμενες ελληνικές υποτροφίες σε φοιτητές και ερευνητές των γειτονικών μας χωρών συνεχώς μειώνονται σε αριθμό. Ελληνικά πολιτιστικά κέντρα ή αρχαιολογικές Σχολές απουσιάζουν η υπολειτουργούν τη στιγμή που παρατηρείται το αντίθετο από άλλες χώρες.

Τα ισλαμικά καθιδρύματα και τα μουσουλμανικά τεμένη είναι πλέον ορατά και από τα ελληνο-αλβανικά σύνορα. Τα σοβαρά προβλήματα που έχουν ανακύψει με το προσφυγικό φαίνεται να λειτούργησαν καταλυτικά στην επαναδραστηριοποίηση της ελληνικής Διπλωματίας με σειρά πρωτοβουλιών που αποσκοπούν στην συνεργασία των χωρών του Βαλκανικού περίγυρου που εκτός της γεωγραφίας την επιβάλλουν οι περιστάσεις και τα κοινά συμφέροντα.

Αρχές της επόμενης εβδομάδος αναμένεται η πραγματοποίηση στην Αθήνα τριμερούς ελληνο-ιταλο-αλβανικής συνάντησης με αντικείμενο την καλλίτερη αντιμετώπιση της ροής των Προσφύγων-Μεταναστών μετά και τη παρατηρούμενη αλλαγή της διαδρομής προς τις χώρες της Κεντρικής και Β. Ευρώπης.

Ευρύτερη συνάντηση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί, επίσης, στην Ελλάδα, στις 22 Απριλίου με τη συμμετοχή της Αλβανίας, Βουλγαρίας, ΠΓΔΜ, της Ολλανδικής Προεδρίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η κινητικότητα αυτή της ελληνικής Διπλωματίας έχει μεν ως έναυσμα την αντιμετώπιση του Προσφυγικού-Μεταναστευτικού, δεν παύει ωστόσο να επιδράει θετικά και στη συνεργασία μεταξύ των Βαλκανικών χωρών που καλούνται, εκτός της έμπρακτης απόδειξης για διάθεση συνεργασίας να αποδιώξουν και τα φαντάσματα του παρελθόντος.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: