Αρθρογραφία Μελών

Ανασφαλείς γείτονες, επισφαλείς οι διμερείς σχέσεις

Του Χρήστου Θ. Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Οι σχέσεις μεταξύ κρατών και μάλιστα γειτονικών, εξελίσσονται ομαλά όταν και οι συνθήκες από τις οποίες καθορίζονται, εσωτερικές και εξωτερικές, είναι ομαλές. Όταν ένα ή και τα δύο στοιχεία χωλαίνουν, αυτομάτως επηρεάζεται και το γενικότερο κλίμα συνεργασίας. Ο κανόνας αυτός ασφαλώς ισχύει και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί τις τελευταίες δεκαετίες και όπως εξελίσσονται τη περίοδο που διανύουμε. Η Τουρκία απασχολεί τελευταίως, μάλλον αρνητικά, τον ευρωπαϊκό και διεθνή τύπο για τρεις βασικά λόγους.

Ο πρώτος αφορά στο προσφυγικό, στο ρόλο και τη στάση που τηρεί ή καλείται να τηρήσει η Άγκυρα στην αντιμετώπισή του, ιδιαίτερα μετά τη Συμφωνία με την Ε. Ένωση με ισχυρά, ομολογουμένως ανταλλάγματα.

Ο δεύτερος, εσωτερικής μεν φύσης αλλά με γενικότερες προεκτάσεις, αφορά στη παραίτηση του Τούρκου Πρωθυπουργού κ. Μεχμέτ Νταβούτογλου που εθεωρείτο ως ο πλέον αξιόπιστος συνομιλητής με τη Δύση.

Ο τρίτος αφορά στις συνεχείς και πυκνές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου και θαλάσσιου χώρου στο Αιγαίο που θέτουν σε δοκιμασία όχι μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις αλλά και εκείνες με ΝΑΤΟ και Ε. Ένωση.

Ανατρέποντας τη σειρά των παραπάνω θεματικών που ωστόσο αλληλοσχετίζονται και αλληλοεπηρεάζονται, αξίζει σχολιασμού η παραίτηση του κ. Νταβούτογλου λόγω της ευρύτερης σημασία της. Ικανό μέρος του τουρκικού τύπου και η διεθνής ειδησεογραφία, την αποδίδουν, μεταξύ άλλων, στη διάσταση απόψεων με τον Πρόεδρο Ταγίπ Ερντογκάν σχετικά με τον έλεγχο των κομματικών οργανώσεων όπως και στη μη προώθηση από τον πρώτο, των αναγκαίων μεταρρυθμίσεων που θα επέτρεπαν την τροποποίηση του Συντάγματος προκειμένου να καταστεί η Τουρκία από Προεδρευόμενη σε Προεδρική Δημοκρατία, διαρκή επιδίωξη του σημερινού Προέδρου.

Και οι δύο εκδοχές περιέχουν αρκετή δόση αληθείας. Περισσότερο όμως πλησιάζει την αλήθεια η εκτίμηση ότι ο κ. Νταβούτογλου να επεδίωξε ο ίδιος την αποπομπή του- μέσω της οικειοθελούς παραίτησης – προκειμένου να μην εμπλακεί το όνομα του και θεωρηθεί συνυπεύθυνος για τη σωρεία αντιδημοκρατικών μέτρων που λαμβάνει, τελευταίως, ο Τούρκος Πρόεδρος κατά πολιτικών του αντιπάλων, δημοσιογράφων, μειονοτικών Κούρδων κ.α.

Πολλοί εκτιμούν ότι με την αποχώρηση από τη Πρωθυπουργία του κ Νταβούτογλου, δημιουργείται ένα κενό αξιοπιστίας στις συνομιλίες Τουρκίας και Ε. Ένωσης και η κάλυψη του κενού θα εξαρτηθεί από το ποιος θα τον διαδεχθεί. Με τη παραίτηση Νταβούτογλου συνδέεται άμεσα ή έμμεσα και η εξέλιξη στο θέμα της απελευθέρωσης των θεωρήσεων στις μετακινήσεις των Τούρκων πολιτών στις χώρες-μέλη της Ε. Ένωσης πού θεωρείται προσωπικό επίτευγμα του παραιτηθέντος Πρωθυπουργού και μεγάλη διπλωματική επιτυχία για τη Τουρκία. Ως γνωστό η τελική εφαρμογή του μέτρου έχει τεθεί υπό την αίρεση πλήρωσης εβδομήντα δύο προϋποθέσεων μεταξύ των οποίων και η ακύρωσης του αντιτρομοκρατικού νόμου που έχει χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα για την παραβίαση βασικών δικαιωμάτων των πολιτών, και τη φίμωση του τύπου. Σε πρόσφατες δηλώσεις του ο κ. Ερντογκάν αρνήθηκε την άρση, με απαξιωτικούς μάλιστα χαρακτηρισμούς για την Ε. Ένωση.

Τι θα πράξει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθώς και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που καλούνται να αποφασίσουν περί τα τέλη Ιουνίου; Θα καταπιούν μία τόσο βασική προϋπόθεση προκειμένου να εφαρμοσθεί η Συμφωνία με τη Τουρκία για το προσφυγικό υποκύπτοντας στους εκβιασμούς του απρόβλεπτου κ. Ερντογκάν ότι θα «πλημμυρίσει» την Ευρώπη με Σύρους πρόσφυγες και ασιάτες οικονομικούς μετανάστες ή θα αναβάλλουν τη λήψη απόφασης με ότι μια τέτοια ενέργεια θα συνεπάγεται για την τήρηση ή όχι από πλευράς της Άγκυρας της Συμφωνίας για το Προσφυγικό;

Σε ότι αφορά τη θέση της Ελλάδας είναι πρόωρο να προβλεφθεί ποια τελικά στάση θα τηρήσει η ελληνική κυβέρνησης. Πάντως σε περίπτωση Συμφωνίας δεν θα απαιτηθεί η εμπλοκή της Βουλής . Ήδη διαγράφονται δύο τάσεις. Η μία που θεωρεί ότι η απελευθέρωση της βίζας θα ευνοήσει την αύξηση του τουριστικού ρεύματος από τη Τουρκία και η άλλη που θέτει θέμα σεβασμού των δημοκρατικών αξιών και της ελευθερίας του τύπου στη Τουρκία.

Σε ότι αφορά τις τουρκικές παραβιάσεις στο Αιγαίο, που αποτελούν μείζον θέμα , για τις διμερείς σχέσεις, εντύπωση και μεγάλο προβληματισμό προκαλούν όχι μόνο η πυκνότητα αλλά και η χρονική συγκυρία που σημειώνονται. Ορισμένοι τις αποδίδουν σε ανεξέλεγκτες από το επίσημο τουρκικό κράτος δυνάμεις με στόχο να δημιουργήσουν προβλήματα στο Πρόεδρο Ερντογκάν. Η εκδοχή αυτή δεν είναι πειστική τουλάχιστον για τις παρούσες περιστάσεις. Το πιθανότερο είναι να αποτελούν στοχευμένη επιλογή για προσεταιρισμό από το κόμμα του Τούρκου Προέδρου ακραίων εθνικιστικών δυνάμεων εν όψει ενδεχόμενης διεξαγωγής πρόωρων εκλογών με απώτερο στόχο τις συνταγματικές τροποποιήσεις.

Οποιαδήποτε πάντως και να είναι τα κίνητρα, γεγονός παραμένει ότι το φαινόμενο των παραβιάσεων δεν είναι πρωτόγνωρο. Οι τουρκικές παραβιάσεις μεθοδικές και με συνέπεια, αποβλέπουν σε ένα και μόνο στρατηγικό στόχο. Την αμφισβήτηση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων στο Αιγαίο και την αλλαγή του STATUS QUO το οποίο έχει διαμορφωθεί βάσει Διεθνών Συνθηκών.

Καμία ελληνική κυβέρνηση και καμία πολιτική παράταξη, ανεξάρτητα της ιδεολογίας που εκφράζει, δεν πρέπει να αμφιβάλλει για αυτό και να τρέφει ψευδαισθήσεις για αλλαγή συμπεριφοράς της Άγκυρας. Η στάση πρέπει να είναι κοινή, σταθερή και επαναλαμβανόμενη ότι επιθυμούμε μεν καλές σχέσεις με τη γείτονα χώρα αλλά να βασίζονται στην αρχή της καλής γειτονίας και το σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας. Ούτε δεχόμαστε αμφισβήτηση ούτε διαπραγματευόμαστε κυριαρχικά μας δικαιώματα στο Αιγαίο. 

Πρώην πρέσβης της Ελλάδος στην Άγκυρα, σε πρόσφατη τηλεοπτική συζήτηση, υπογράμμισε ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις των τελευταίων τουλάχιστον είκοσι ετών, ακολουθούν ενδοτική πολιτική έναντι της Άγκυρας. Η θέση αυτή έχει υποστηριχθεί επανειλημμένως και από αυτή τη στήλη. Απαιτείται μόνο η ερμηνεία γιατί. Οι ενέργειες της Άγκυρας, πολλές φορές σπασμωδικές, δείχνουν συν τοις άλλοις, υπεροψία και ανασφάλεια μαζί.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: