Αρθρογραφία Μελών

Εξωτερικοί παράγοντες και εσωτερικά δρώμενα. Προβληματισμοί και ανησυχίες. Ανάγκη για ευρύτερες συναινέσεις

 

Του Χρήστου Θ. Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Η οικονομική και κοινωνική κρίση που μαστίζει από ετών τη χώρα μας, το προσφυγικό-μεταναστευτικό πρόβλημα που την επιβαρύνει, η ρευστότητα στην ευρύτερη περιοχή της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου όπως και η επανάκαμψη της επιθετικότητας της Άγκυρας στο Αιγαίο, καθιστούν αναγκαία την επανεξέταση των αιτιών που τις προκαλούν καθώς και των συνεπειών της αλληλοεξάρτησης εξωτερικής – εσωτερικής πολιτικής.

Το ερώτημα, σε ποιο βαθμό επηρεάζει η μία την άλλη, είναι επίκαιρο όσο ποτέ. Ανατρέχοντας στο πρόσφατο παρελθόν, διαπιστώνεται ότι οι αλλαγές που επήλθαν στη πολιτική, οικονομική και κοινωνική ζωή μετά τη πτώση των καθεστώτων του Ανατολικού Συνασπισμού και την παγκοσμιοποίηση που ακολούθησε έβλαψαν, άμεσα ή έμμεσα, πολλαπλώς τη χώρα μας.

Σε πολιτικό επίπεδο, η κατάρρευση και η διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης, αφαίρεσε τις προσφερόμενες δυνατότητες για ευελιξίες στα θέματα εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής κάτι που είχε επιδιώξει και εφαρμόσει επιτυχώς ο Ανδρέας Παπανδρέου. Εξάλλου, η Συνθήκη του Μάαστριχ ως απάντηση στη παγκοσμιοποίηση, με την θέσπιση του Ευρώ και την απελευθέρωση της διακίνησης κεφαλαίων και, εν μέρει, των εισαγωγών-εξαγωγών από τρίτες χώρες, οδήγησαν στην απώλεια του συγκριτικού πλεονεκτήματος για την εξαγωγή των γεωργικών μας προϊόντων στα κράτη-μέλη της Ε.Ενωσης.

Η συνταγή για να ανταπεξέλθει η χώρα στις νέες πραγματικότητες όπως και στη διατήρηση του σχετικά υψηλού βιοτικού επιπέδου και ευμάρειας, ήταν ο άμετρος και εύκολος δανεισμός, δυνατότητες όμως που ανετράπησαν με τη πρώτη κρίση που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ το 98. Τις συνέπειες τις βιώνει σήμερα ο ελληνικός λαός και πολύ πιθανό και οι αμέσως επόμενες γενιές.

Η ευθύνη όσων κυβέρνησαν τη χώρα τις δεκαετίες μεταξύ τέλους του εικοστού και αρχές του εικοστού πρώτου αιώνα, είναι μεγάλες. Μία εξέλιξη που, μέχρι ενός σημείου, ανέτρεψε τις ισορροπίες στη περιοχή, ήταν η ενδυνάμωση της Τουρκίας. Απαλλαγμένη η Άγκυρα από τους περιορισμούς των κοινοτικών πολιτικών καθώς και το ακριβό νόμισμα το Ευρώ, σημείωσε τη περίοδο αυτή μεγάλες επιδόσεις στην οικονομία και στην εν γένει ανάπτυξη, γεγονός που επέτρεψε την συμπερίληψή της στη G 20, που αύξησε το διεθνές κύρος της. Σ ε αντίθεση η Ελλάδα την ίδια περίοδο, εισερχότανε στην εποχή των Μνημονίων.

Στη συνέχεια ήρθε να προστεθεί και το Προσφυγικό-Μεταναστευτικό που εξακολουθεί να επηρεάζει αρνητικά όχι μόνο τη κοινωνική ζωή και ασφάλεια των πολιτών αλλά και τις σχέσεις με τις γειτονικές και άλλες χώρες. Ποτέ στο παρελθόν, τουλάχιστον τα τελευταία πενήντα χρόνια, εξωγενείς παράγοντες δεν επηρέασαν τόσο πολύ την εσωτερική μας πολιτική η οποία είναι, κατά μεγάλο μέρος, υποταγμένη και εξαρτημένη από τους δανειστές και άλλους διεθνείς παράγοντες.

Πως αντιδράμε σε αυτή τη κατάσταση πραγμάτων; Ασφαλώς όχι μόνοι μας. Πρέπει να αναζητήσουμε ερείσματα και εκτός των συμβατικών συμμάχων μας. Η Κυβέρνηση ασκεί ή προσπαθεί να ασκήσει μια πραγματική πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική με ορθές, καταρχήν, κινήσεις. Αρκούν όμως; Με τους βόρειους γείτονες επιδιώχθηκε και πραγματοποιήθηκαν πρόσφατα πολυμερείς συναντήσεις κυρίως για το Προσφυγικό αλλά post mortem. Ήδη, Σκοπιανοί και Σέρβοι, είχαν υψώσει τείχη και συρματοπλέγματα που εξακολουθούν να παραμένουν, προφανέστατα κατόπιν άνωθεν τευτονικών εντολών.

Η Κίνα θα μπορούσε να συνδράμει την Ελλάδα ιδίως στον οικονομικό τομέα που μέχρι ενός βαθμού το πράττει με τις επενδύσεις στο λιμάνι του Πειραιά και αλλού. Όμως το Πεκίνο, κατά παγία πρακτική, αποφεύγει ενεργότερη ανάμειξη, κυρίως όταν αφορά σε χώρες της Ε.Ενωσης.

Διεθνής παράγων είναι, ασφαλώς και, η Ρωσία. Παραδόξως οι σχέσεις μας με τη Μόσχα, φαίνεται να έχουν ατονήσει. Ελπίζεται η επικείμενη επίσκεψη στην Αθήνα και στο Άγιο Όρος του Προέδρου Πούτιν να συντελέσει στην επανενεργοποίησή των. Η Αθήνα, στην ανάπτυξη των διμερών σχέσεων με τη Μόσχα, αναγκάζεται να λαμβάνει υπόψη και τις αντιδράσεις των Δυτικών. Ιδιαίτερα των ΗΠΑ οι οποίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη Ρωσία όπως σχεδόν αντιμετώπιζαν τη Σοβιετική Ένωση. Για την Ελλάδα όμως η διμερής συνεργασία με τη Ρωσία είναι στρατηγικής σημασίας αν ληφθεί υπόψη ότι και οι δύο χώρες έχουν κοινό αντίπαλο τη Τουρκία. Και τούτο πρέπει να διαμηνύεται με σαφήνεια προς πάσα κατεύθυνση.

Η πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική που επιθυμεί να εφαρμόσει η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ, δυσκολεύεται και από την έλλειψη καταλλήλων φορέων και μηχανισμών που θα βοηθούσαν να αναλυθούν σε βάθος οι σχέσεις με τις άλλες χώρες, να διαμορφωθούν τακτικές και στρατηγικές για την αντιμετώπιση των διαφόρων προκλήσεων και απειλών.

Το Εθνικό Συμβούλιο Εξωτερικής Πολιτικής που Προεδρεύεται από τον εκάστοτε Υπουργό των Εξωτερικών, όπως και η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Εξωτερικών και Άμυνας, δεν διαθέτουν κατάλληλη στελέχωση και εξειδικευμένους επιστήμονες για την υποβολή προτάσεων, αναλύσεων, εισηγήσεων και συναφή. Ούτε το ΚΑΣ (Κέντρο Ανάλυσης και Σχεδιασμού)- του ΥΠΕΞ, υπαγόμενο απευθείας στο Γραφείο Υπουργού, είναι σε καλλίτερη μοίρα. Πάντως, μελετάται η αναδιάρθρωσή του. Στην ουσία το βάρος της διαμόρφωσης της εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής, πέφτει στην εκάστοτε Κυβέρνηση.

Είναι θετικό ότι όλα τα πολιτικά κόμματα αρχίζουν να συνειδητοποιούν την ανάγκη για εμβάθυνση στα θέματα εξωτερικής πολιτικής, εθνικού ή διεθνούς ενδιαφέροντος, ενισχύοντας τα οικεία τμήματα. Αρνητικό, επίσης, στοιχείο για την αντιμετώπιση της κρίσης και άλλων προκλήσεων, οι γνωστές παθογένειες της ελληνικής πολιτικής ζωής με τη συνεχή <γκρίνια> μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων στη λογική «φύγε εσύ να έρθω εγώ».  Ασφαλώς δεν συμβάλλουν στην ενημέρωση του πολίτη γύρω από τη εσωτερική και διεθνή πραγματικότητα. Οι περιστάσεις όμως απαιτούν νηφαλιότητα και όσο το δυνατό ευρύτερη συναίνεση.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: