Αρθρογραφία Μελών

Μετά Brexit εποχή. Ευρωπαϊκή Ένωση – ΝΑΤΟ πιο κοντά ή πιο μακριά; Νέα δεδομένα για την ελληνική εξωτερική πολιτική

Του Χρήστου Θ. Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Σε προηγούμενο άρθρο για το BREXIT είχαμε αποτολμήσει ένα αιρετικό, σχεδόν τίτλο «Ουδέν κακόν αμιγές καλού και το αντίθετο». Στο κείμενο επιχειρήθηκε να καταδειχθεί ότι με την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, δεν επήλθε και η συντέλεια του κόσμου. Προσθέταμε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε χωρίς πλέον το βαρίδι του Η.Β. που δεν απέκρυβε ποτέ την διαφορετική αντίληψη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, να κάνει ουσιαστικά βήματα προς τη πλήρη ολοκλήρωση της. Δηλαδή μια πραγματική πολιτική, οικονομική και αμυντική ένωση όπως την οραματιζόταν οι ιδρυτές της και όπως, κατά τεκμήριο, θα τη θέλανε οι Ευρωπαίοι πολίτες.

Δεν υποτιμούσαμε, ωστόσο, και τη σημασία της εξόδου από την Ένωση μιας μεγάλης και σημαντικής χώρας όπως είναι το Η. Βασίλειο που εκτός του ρόλου που έχει διαδραματίσει στην ευρωπαϊκή ιστορία, εξακολουθεί να έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στον τομέα της ασφάλειας.

Πως όμως εξελίσσονται μέχρι στιγμής τα πράγματα; Η κυβέρνηση του Η.Β. δεν έχει, ακόμα, υποβάλλει τη προβλεπόμενη από το άρθρο 50 της Συνθήκης της Λισαβώνας αίτηση προκειμένου να προχωρήσει το συναινετικό διαζύγιο με την Ε. Ένωση. Επιθυμεί προηγουμένως να τακτοποιήσει τα του οίκου του με τη διαδοχή του Κάμερoν στην αρχηγεία του Συντηρητικού κόμματος που όπως φαίνεται θα είναι μια νέα Μάργκαρετ Θάτσερ.

Πόσο θα διαρκέσουν οι διαπραγματεύσεις με την Ε. Ένωση; με ποίους συνομιλητές; Θα είναι οι θεσμικοί φορείς ή και εξωθεσμικοί παράγοντες; Κατά το τελευταίο ευρωπαϊκό Συμβούλιο ο συνήθως λαλίστατος Πρόεδρος της Ε. Επιτροπής κ. Ζάν Κλωντ Γιουνκέρ, απηύθυνε μια γενικόλογη πρόσκληση προς το Λονδίνο να υποβάλλει τη σχετική αίτηση για ενεργοποίηση του άρθρου 50, το ταχύτερο δυνατό χωρίς προθεσμίες ή ουλτιμάτουμ.

Μπορεί κάποιος να φαντασθεί τι θα συνέβαινε αν στη θέση του BREXIT ήταν το GREXIT ή οποιαδήποτε άλλη μικρή ή μικρότερη χώρα;. Διακινδυνεύουμε μία απάντηση. Θα απαιτούσαν σε προκλητικό, πιθανότατα ύφος την άμεση υποβολή της σχετικής αίτησης με τη συνοδεία, πολύ πιθανό και σχετικών απειλών. Αυτή η πιθανολογούμενη ανισότητα στη συμπεριφορά των θεσμικών οργάνων έναντι των μελών της, είναι μια από τις παραμέτρους της σημερινής αναξιοπιστίας της Ε. Ένωσης.

Ποιο θα είναι το μέλλον των Κοινοτικό-βρετανικών σχέσεων; Ασφαλείς προβλέψεις είναι δύσκολο να γίνουν όπως και ποιο θα είναι το περιεχόμενό τους. Ωστόσο υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις σε ποια θέματα θα δοθεί μείζονα σημασία.

Ο τομέας ασφαλείας για τον οποίο υπάρχει έντονο ενδιαφέρον και από τους πέραν του ατλαντικού συμμάχους. θα είναι ένας από αυτούς και, ίσως, ο σπουδαιότερος. Ο Πρόεδρος Ομπάμα και άλλοι υψηλόβαθμοι Αμερικανοί Αξιωματούχοι έχουν κατά καιρούς υπογραμμίσει το ρόλο του Η.Β. για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Τη θέση αυτή τη συμμερίζονται άλλωστε πολλές κοινοτικές χώρες.

Επισημοποιήθηκε και κατά τη πρόσφατη Νατοϊκή Σύνοδο Κορυφής στη Βαρσοβία. Το είχε προαναγγείλει, άλλωστε, ο Αμερικανός Πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα με πρόσφατο άρθρο του στην έγκυρη εφημερίδα FINANCIAL TIMES με τη φράση ότι το BREXIT εγείρει πολλά ερωτήματα για το μέλλον της ευρωπαϊκής ενοποίησης όπερ εστί μεθερμηνευόμενον ότι η Ευρώπη πρέπει να ξεχάσει τη δημιουργία δικής της αμυντικής ικανότητας.

Είναι γεγονός ότι τα προβλήματα ασφαλείας που συνδέονται με τη τρομοκρατία, το ΙSIS, τη κατάσταση στη Μέση Ανατολή, το λαθρεμπόριο όπλων και πετρελαίου στην Ανατολική Μεσόγειο, απαιτούν στενή  συνεργασία μεταξύ Ε. Ένωσης και ΝΑΤΟ. Η αμυντική ικανότητα της Ένωσης είναι περιορισμένη. Η συνεργασία με το ΝΑΤΟ γίνεται έτσι επιτακτική. Όμως μοιάζει με το σφιχταγκάλιασμα του βόα. Ο νικητής είναι δεδομένος. Το θύμα δεν θα είναι άλλο παρά το μέλλον της αυτοτελούς ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Η αναγκαστική εκ των πραγμάτων στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ που καθίσταται επιτακτικότερη μετά το BREXIT, προσλαμβάνει ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα. Αναμένεται να αυξηθούν οι φωνές και οι πιέσεις για ενεργότερο ρόλο στα θέματα ασφαλείας-εκτός του Η.Βασιλείου-και άλλων χωρών εκτός της Ε. Ένωσης όπως η Τουρκία.

Πιθανότατα να επηρεασθούν αρνητικά και οι σχέσεις ΝΑΤΟ-Ε.Ε με την Ρωσία. Προφανώς αυτό θα είχε κατά νου ο έλληνας Πρωθυπουργός κ. Αλέξης Τσίπρας ο οποίος σε παρέμβασή του στη πρόσφατη Νατοϊκή Σύνοδο Κορυφής στη Βαρσοβία τόνισε, πολύ σωστά, ότι ευρωπαϊκή ασφάλεια χωρίς τη συνεργασία με τη Ρωσία, δεν νοείται.

Το BREXIT αναμφισβήτητα οδηγεί Ε.Ε και ΝΑΤΟ σε στενότερες σχέσεις. Παράλληλα, όμως, παραπέμπουν το θέμα της ανάπτυξης χωριστής ευρωπαϊκής αμυντικής ικανότητας στις ελληνικές καλένδες. Θα υπάρξουν αντιδράσεις σε μια τέτοια δυσμενή για την Ευρώπη πιθανή εξέλιξη; Αυτό θα φανεί στο προσεχές μέλλον από τη συμπεριφορά κυρίως Γαλλίας-Γερμανίας. Η Ιταλία, η τρίτη μεγάλη κοινοτική χώρα στο πρόσφατο παρελθόν ήταν, αναφανδόν, υπέρ της στενής συνεργασίας με το ΝΑΤΟ. Ο Τζούλιο Αντρεότι ήταν πεπεισμένος, όπως και οι διάδοχοί του, ότι η απειλή από το νότο (Καντάφι τότε και Β.Αφρική), μπορούσαν να αντιμετωπισθούν μόνο σε στενή συνεργασία με το ΝΑΤΟ. Ανομολόγητη αλήθεια είναι, πάντως, ότι το Νατοϊκό Στρατηγείο στη Νάπολη ήταν και εξακολουθεί να είναι χρυσοφόρο για τη τοπική οικονομία.

Σε σχέση με τα ελληνικά συμφέροντα, το BREXIT και η αναμενόμενη αναβάθμιση της Τουρκίας-μέσω ΝΑΤΟ- σε συνδυασμό με τις εξελίξεις στα Βαλκάνια, δημιουργούν νέα δεδομένα και πονοκεφάλους για την εξωτερική μας πολιτική. Αυτό φαίνεται να το έχει πλήρως συνειδητοποιήσει η ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών που δραστηριοποιεί όλες τις Υπηρεσίες του προκειμένου να αναλυθούν όλες οι παράμετροι του ΒREXIT και των άλλων εξελίξεων και οι επιπτώσεις στα ελληνικά συμφέροντα. Ανάγκα και θεοί πείθονται όπως αναγραφότανε στο Μαντείο των Δελφών.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: