Αρθρογραφία Μελών

Οι εξελίξεις στη Τουρκία και οι αντιδράσεις στη Δύση. Τα ηθικά και γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας

Του Χρήστου Θ.Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Το αποτυχόν πραξικόπημα και οι τελευταίες εξελίξεις στη γειτονική μας χώρα, κατέρριψαν πολλούς μύθους. Πρώτον, τη θεοποιημένη, σχεδόν, από πολλούς γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας για τη δυτική ασφάλεια. Δεύτερον το ενδιαφέρον των Τούρκων για την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας τους με πλήρη ένταξη ή όχι στην Ένωση.

Κανείς, βέβαια, δεν μπορεί να αμφισβητήσει σοβαρά τη γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας και του χώρου που σήμερα καταλαμβάνει. Τούτο ίσχυε ήδη από τη εποχή του τρωικού πολέμου. Ωστόσο δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι η γεωπολιτική αξία μιας χώρας ή της περιοχής που τη περιβάλλει, δεν είναι μια έννοια στατική. Αλλάζει-αυξανόμενη ή μειούμενη- ανάλογα με τις πολιτικο-ιστορικές αλλά και τεχνολογικές εξελίξεις. Άλλη ήταν πχ η γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας επί Σοβιετικής Ένωσης ή επί καθεστώτος Χομεινή και των αμέσων διαδόχων του στο Ιράν και άλλη είναι σήμερα. Το γεωπολιτικό στοιχείο ήταν εκείνο που συντελούσε ώστε η Τουρκία να απολαμβάνει επί σειρά δεκαετιών προνομιακής μεταχείρισης από τη Δύση κυρίως σε Νατοικά επίπεδα.

Τέσσερα στρατιωτικά πραξικοπήματα σε διάστημα σαράντα περίπου ετών, με απαγχονισμό το 1960 του τότε Πρωθυπουργού Μεντερές, γινότανε ανεκτά από τη Δύση αφού δεν θιγότανε η φιλοδυτική πολιτική της Άγκυρας. Στο ίδιο περίπου πνεύμα, με κάποιες υποκριτικές αποκλίσεις,- κινήθηκε και η Ένωση. Μάλιστα παρά τα πολλά δημοκρατικά ελλείμματα, η Τουρκία επέτυχε προενταξιακό καθεστώς που αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς την τελική πλήρη ένταξη.

Οι τουρκικές Κυβερνήσεις εκμεταλλεύθηκαν δεόντως το γεωπολιτικό πλεονέκτημα της χώρας τους εγείροντας συνεχώς απαιτήσεις που κατά κανόνα ικανοποιούνταν από τη Δύση. Στα δυτικά κέντρα εξουσιών επικρατούσε και εξακολουθεί να επικρατεί η αντίληψη ότι είναι καλλίτερα μία Τουρκία με τη Δύση παρά ενάντια σε αυτήν. Ασφαλώς εκτός του γεωπολιτικού στοιχείου σημαντικό ρόλο έπαιζαν και τα οικονομικά συμφέροντα πολλών χωρών-μελών της Ένωσης με τη μορφή επενδύσεων, εξαγωγών και συναφή.

Οι χρόνιες ανοχές και εκπτώσεις της Δύσης προς την Τουρκία επιβεβαιώθηκαν και με την Συριακή κρίση. Η Άγκυρα αυτονομήθηκε έναντι των δυτικών χωρών σε μεγάλο βαθμό προς εξυπηρέτηση ιδίων στρατηγικών συμφερόντων και στόχων στον χώρο της Μέσης Ανατολής και ιδιαίτερα στο Κουρδικό. Επίσης, δεν έκρυψε ούτε καν προσπάθησε να κρύψει την συνεργασία με το ISIS. Ανάλογη στάση τήρησε και στην αντιμετώπιση του Προσφυγικού-Μεταναστευτικού. Η συνεργασία με την Ε. Ένωση δεν ήταν η αρμόζουσα σε μια χώρα υποψήφια προς ένταξη. Η κυβέρνηση Ερντογάν -μεταξύ εκβιασμών και συναλλαγής- έδιναν την εντύπωση ότι το ενδιαφέρον τους προς πλήρη ένταξη στην Ε. Ένωση το εννοούσαν μόνο α λα Τούρκα. Δηλαδή όπως είναι και όχι όπως επιτάσσουν οι αρχές και οι αξίες της Ένωσης.

Οι συμφωνίες που υπογράφτηκαν με τις Βρυξέλες για συνεργασία στο Προσφυγικό είχαν χαρακτήρα παζαρέματος και συναλλαγής. Και η συνεργασία με το ΝΑΤΟ δεν διέφερε ουσιαστικά από εκείνη με την Ε. Ένωση. Ναι στις περιπολίες στο Αιγαίο αλλά επιβλεπτικού μόνο χαρακτήρα και σε περιοχές που δεν θα εκλαμβανόταν ότι επιβεβαιώνουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Σε αντίθεση με την συμπεριφορά της Δύσης έναντι της Τουρκίας σε σχέση με την Ελλάδα είναι ελλειμματική. Είναι γνωστή η στάση του ΝΑΤΟ στο Κυπριακό που ουδέν έπραξε να αποτρέψει, ως όφειλε, την τουρκική εισβολή το 1974. Και στις ελληνοτουρκικές διενέξεις στον αιγαιακό εναέριο και θαλάσσιο χώρο, τήρησε και τηρεί στάση ίσων αποστάσεων που ισοδυναμεί με έμμεση στήριξης της Τουρκίας.

Ανάλογη είναι και η συμπεριφορά στο θέμα της ονομασίας του κράτους των Σκοπίων, κυριότατα των Η.Π.Α, με την αναγνώριση με το συνταγματικό τους όνομα. Η αδιαλλαξία των Σκοπιανών οφείλεται κατά το μέγιστο μέρος στη στάση της Ουάσινγκτον.

Οι τελευταίες εξελίξεις στην Τουρκία και η πασίδηλη αυτονόμηση του Ερντογκαν έναντι της Δύσης αναδεικνύουν, κατά αντιδιαστολήν, τα ηθικά και γεωπολιτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδος. Και δεν είναι μόνο οι μεγάλες θυσίες που έκανε πολεμώντας τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο κατά των δυνάμεων της Τριπλής Συμμαχίας και τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο κατά των φασιστικών και ναζιστικών δυνάμεων.

Με τις εξελίξεις που έχουνε σημειωθεί μετά την πτώση των κουμουνιστικών καθεστώτων στην ανατολική Ευρώπη και εντεύθεν, ο ελληνικός χώρος έχει προσλάβει ιδιαίτερη γεωπολιτική αξία. Η Ελλάδα είναι συγχρόνως ευρωπαϊκή, βαλκανική και μεσογειακή χώρα ιδιότητες που δεν έχει η γειτονική Τουρκία. Τα πλεονεκτήματα αυτά σε συνδυασμό με το σταθερό δημοκρατικό πολιτικό σύστημα, καθιστούν την Ελλάδα σχεδόν μοναδική για την ευρύτερη περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η ελληνική διπλωματία καλείται να τα αναδείξει σε διημερές και πολυμερές επίπεδο. Στο Υπουργείο Εξωτερικών είναι γνωστό ότι η Άγκυρα είχε προσλάβει ισχυρούς λομπίστες προκειμένου να ενημερώνουν και να αναδεικνύουν την σημασία της Τουρκίας για τα αμερικανικά και δυτικά συμφέροντα στα διάφορα think tank των Η.Π.Α τα οποία επηρέαζαν και επηρεάζουν σημαντικά τα αμερικανικά κέντρα εξουσίας. Η Ελλάδα ευνοείται από τις περιστάσεις να εκτιμηθεί και να αναδειχθεί ο σταθεροποιητικός ρόλος της στην ευρύτερη περιοχή της νοτιανατολικής Ευρώπης και της λεκάνης της ανατολικής μεσογείου.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: