Αρθρογραφία Μελών

Ολυμπιακοί αγώνες. Η αθλητική και η πολιτικο-οικονομική διάστασή τους, η απόπειρα Κ.Καραμανλή για μόνιμη διεξαγωγή στην Ελλάδα

Του Χρήστου Θ.Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Βρισκόμαστε ήδη μία εβδομάδα από την έναρξη της διεξαγωγής της 31ης Ολυμπιάδος στο Ρίο  Ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας. Τελούμε ακόμα κάτω από τις εντυπώσεις της αφής της Φλόγας που μεταφέρθηκε από την Αρχαία Ολυμπία, όπως και τις φαντασμαγορικές σκηνές της τελετής έναρξης εμπνευσμένες από την ιστορία της φιλοξενούσης χώρας με μηνύματα, επίσης, για την προστασία του περιβάλλοντος. Πολλοί θα νοστάλγησαν την εναρκτήρια τελετή της Ολυμπιάδας των  Αθηνών του 2004 που κατά γενική ομολογία ήταν μοναδική συνδέοντας το αρχαίο κάλλος με τη σύγχρονη εποχή.

Οι συγκρίσεις όμως πολλές φορές είναι άδικες και επικίνδυνες. Πόσο κοντά ή μακριά είναι οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί αγώνες από εκείνους  στην Αρχαία Ολυμπία; Πολλοί παραπονιούνται ότι στις Ολυμπιάδες των τελευταίων δεκαετιών η ευγενής άμιλλα και το νεανικό σφρίγος έχουν παύσει να είναι  φυσικά και γνήσια και τα υπεράνθρωπα ατομικά ρεκόρ οφείλονται περισσότερο  στα αναβολικά. Δυστυχώς τούτο αληθεύει σε μεγάλο βαθμό και δεν λείπουν και δυσάρεστες ελληνικές  εμπειρίες. Τι κρίμα που ο αθλητισμός δεν μπορεί να επιστρέψει πίσω στην εποχή του Μίλωνα του Κροτωνιάτη.

Εξίσου δυσάρεστο γεγονός, που νοθεύει το ολυμπιακό ιδεώδες, είναι και η πολιτικοποίηση των Ολυμπιακών Αγώνων. Φαινόμενο που παρουσιάστηκε, κυρίως, την εποχή του διπολισμού με τον ανταγωνισμό μεταξύ Ανατολής (Σοβιετική Ένωση) και Δύσης (ΗΠΑ). Ήδη το 1936 στην Ολυμπιάδα του Βερολίνου ο Χίτλερ χρησιμοποίησε τους αγώνες για να προβάλλει τον Εθνικοσοσιαλισμό του. Το 1980 οι Ολυμπιακοί Αγώνες διεξήχθησαν στη Μόσχα. Οι ΗΠΑ με επιχείρημα ή πρόσχημα την Σοβιετική επέμβαση στο Αφγανιστάν  μποϋκοτάρισαν τους αγώνες προς μεγάλη απογοήτευση των αθλητών τους που περίμεναν με λαχτάρα αυτή τη στιγμή. Οι Ανατολικοί, με εξαίρεση τη Ρουμανία του Τσαουτσέσκου, το ανταπέδωσαν και δεν έλαβαν μέρος στους Ολυμπιακούς του Λος  Άντζελες που διεξήχθησαν τέσσερα χρόνια μετά.  Η ανταπόδοση των ίσων ήταν πλέον από εμφανής.

Αρνητικό στοιχείο για τους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες αποτελεί και η εμπορικοποίηση τους με σήμα κατατεθέν  εκείνους του Λος  Άντζελες . Η Πόλη των Αγγέλων επελέγη τη τελευταία στιγμή  όταν η Τεχεράνη του Αγιατόλα Χομεϊνί  έδειξε αδιαφορία  να τους φιλοξενήσει. Ο τότε Δήμαρχος του Λ.Α Τόμ Μπρντλει-έγχρωμος και πρώην Ολυμπιονίκης-προκάλεσε ένα τοπικό δημοψήφισμα με το ερώτημα αν οι πολίτες δεχότανε μια πρόσθετη φορολόγηση για την κάλυψη των δαπανών των αγώνων. Το αποτέλεσμα  ήταν αρνητικό. Τότε εμφανίσθηκε ένας γνωστός επιχειρηματίας  Ο Πήτερ Ουμπερόθ ο οποίος ανέλαβε να  τους φέρει σε πέρας  υπό τη προϋπόθεση ότι η πόλη  θα διέθετε τις  εγκαταστάσεις των δύο εκεί μεγάλων  Πανεπιστημίων (UCLA και USC). Επί πλέον απαίτησε την αποδέσμευση από την απαγόρευση, που ίσχυε μέχρι τότε από τη ΔΟΕ, μη σύνδεσης των αγώνων με διαφημίσεις, σπόνσορες και συναφή. Προ του κινδύνου ακύρωσης των αγώνων  η ΔΟΕ (Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή) το απεδέχθη υπό όρους. Ήταν  το επίσημο Πιστοποιητικό γέννησης της εμπορικοποίησης.

Οι Αγώνες του Λ.Α σημείωσαν επιτυχία, τουλάχιστον από οικονομικής πλευράς, ενώ ο κ. Ουμπερόθ τα επόμενα χρόνια εκλεγόταν, συνεχώς, τοπικός Βουλευτής. Η αποθέωση όμως της εμπορικοποίησης ήταν η πώληση μεταφοράς της Ολυμπιακής Φλόγας έναντι  αμοιβής. Ο καθένας θα μπορούσε να τη μεταφέρει ,ανεξάρτητα ηλικίας, αρκεί να αγόραζε και να πλήρωνε όσα μέτρα ήθελε. Ως δικαιολογητική βάση του προγράμματος (Torch Relay), προβλήθηκε  ότι τα χρήματα θα διατίθονταν  για τον αθλητισμό και όχι για άλλο σκοπό.

Η αναγγελία του προγράμματος προκάλεσε-όπως αναμενότανε- θύελλα αντιδράσεων στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς, με το τότε Δήμαρχο της Αρχαίας Ολυμπίας να δηλώνει ότι θα απαγόρευε την παράδοση της Φλόγας στους οργανωτές των Αγώνων. Στις ΗΠΑ και ιδιαίτερα στη Καλιφόρνια δημιουργήθηκε ισχυρό ανθελληνικό  κλίμα ανάλογο με εκείνο που επικρατούσε τότε στην Ελλάδα εναντίον των ΗΠΑ  λόγω της  στάσης τους  έναντι της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών και την Τουρκική εισβολή στη Κύπρο.

Η υπόθεση της παράδοσης της Φλόγας έφτασε μέχρι τη ΔΟΕ η οποία απείλησε ότι τυχόν εμμονή στη μη παράδοσή της  θα συνεπάγετο την αφαίρεσή της από την Ελλάδα η οποία, όπως υποστηρίχθηκε, ήταν απλώς θεματοφύλακας αυτής και όχι κάτοχος.

Στον  γράφοντα ο οποίος χειρίσθηκε το όλο θέμα υπό την διπλή τότε ιδιότητά του ως Γενικού Προξένου της Ελλάδος στο Σαν Φραντσίσκο με δικαιοδοσία και το Λος Άντζελες και Συνδέσμου της Ελληνικής Κυβέρνησης με την Οργανωτική Επιτροπή των Ο.Α, βαθύτατη εντύπωση είχε προκαλέσει ότι στο μέγιστο μέρος -με ελάχιστες εξαιρέσεις- οι  συνομιλητές του  δεν μπορούσαν να αντιληφθούν ότι η Φλόγα αποτελεί ένα μυστηριακό σύμβολο και ότι όχι όλα τα πράγματα μπορεί να πωλούνται και να αγοράζονται. Εν τέλει με παρέμβαση του τότε  Πρωθυπουργού  Ανδρέα Παπανδρέου, το θέμα της μεταφοράς ελύθη με τη διακοπή του προγράμματος πώλησης όχι όμως και με ακύρωση όσων αγορών είχαν ήδη συντελεσθεί.

Στη δε αναστροφή του ανθελληνικού κλίματος που είχε αναπτυχθεί στις ΗΠΑ μεγάλως συνετέλεσε η  ad hoc  επίσκεψη που πραγματοποίησε στη Καλιφόρνια  η Υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη και η σύζυγος του Πρωθυπουργού Μάργκαρέτ Παπανδρέου.

Οι αρνητικές εντυπώσεις  πού είχαν δημιουργηθεί από όλα τα παραπάνω φαινόμενα- ιδιαίτερα  με τη πολιτικοποίηση των  Αγώνων-ανησύχησαν τον τότε Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Κωνσταντίνο  Καραμανλή ο οποίος επωφελούμενος και της βαθειάς απογοήτευσης που είχε δημιουργηθεί διεθνώς, έριξε  την ιδέα για μόνιμη διεξαγωγή τους στην Ελλάδα. Ο Καραμανλής δεν αγνοούσε βέβαια τη διεθνή πραγματικότητα, ήλπιζε όμως ότι την ιδέα του θα τη συμμεριζότανε πολλές χώρες, ξένοι ηγέτες, διανοούμενοι και άνθρωποι επιρροής. Η ιδέα Καραμανλή που δεν επισημοποιήθηκε ποτέ, σχολιάσθηκε ευρέως αλλά έλειψε η έμπρακτη συμπαράσταση.

Η ιδέα ή  ατελής πρόταση, προσέκρουσε σε δύο βασικά στοιχεία. Πρώτο στο στοιχείο της παγκοσμιότητας που εκφράζουν οι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες. Κάθε χώρα ανεξαρτήτως μεγέθους, φιλοδοξεί κάποτε να τους φιλοξενήσει. Μια μόνιμη έδρα διεξαγωγής  θα εξανεμίζει κάθε ονει φιλοξενίας των αγώνων πέραν ότι μπορούσαν να καταστούν ανιαροί.

Ο δεύτερος λόγος έχει υλική υπόσταση.  Οι Ολυμπιακοί Αγώνες σημαίνουν  και Big business. Κατασκευή  σταδίων, αεροδρομίων, αυτοκινητοδρόμων και συναφή που εμπλέκουν μεγάλα συμφέροντα. Ήταν λοιπόν η ιδέα-πρόταση Καραμανλή ουτοπική; Όμως οι ιδέες, δεν πεθαίνουν ποτέ.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: