Αρθρογραφία Μελών

Η επαναπροσέγγιση των τουρκο-ρωσικών σχέσεων. Τακτικισμός ή στρατηγικός επαναπροσανατολισμός της Άγκυρας; Οι ελληνό-τουρκικές σχέσεις εξελίσσονται ομαλώς

Του Χρήστου Θ.Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Ο Ταγίπ Ερντογκάν εξέπληξε για μία ακόμη φορά με την αιφνιδιαστική επίσκεψη που πραγματοποίησε προ ημερών στη Μόσχα. Βέβαια κανείς δεν περίμενε να διαιωνισθεί η ένταση που είχε δημιουργηθεί μεταξύ των δύο χωρών με την κατάρριψη, προ μηνών ,του ρωσικού πολεμικού αεροσκάφους στα τουρκο-συριακά σύνορα. Αλλά ένα τέτοιο επεισόδιο δεν μπορεί να λησμονηθεί εύκολα. Οι μεγάλες δυνάμεις- όπως είναι και η Ρωσία -δε ξεχνούν τις ήττες τους. Ερευνητέο λοιπόν τι ώθησε τον Τούρκο Πρόεδρο αφ ενός μεν να ζητήσει δημοσίως συγνώμη για το συμβάν-κάτι που δεν είχε πράξει όταν συνέβη- αφ ετέρου δε να σπεύσει προς συνάντηση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, σχεδόν σαν ικέτης.

Ερευνητέοι επίσης οι λόγοι της χειρονομίας Ερντογκάν και αν πρόκειται για απλό τακτικισμό ή για στρατηγικό επαναπροσανατολισμό της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής. Η τουρκική διπλωματία, αναμφίβολα, χαίρει καλής φήμης. Ανάλογη είναι και αυτή της Ρωσίας που, ωστόσο, υπερέχει επειδή χαρακτηρίζεται από φρόνηση και συνδυάζεται και με μεγάλη πολεμική ισχύ Κάπως σχηματικά η αναδίπλωση του Τούρκου Προέδρου μπορεί να αποδοθεί σε δύο βασικά λόγους.

Ο πρώτος συνδέεται με τις εξελίξεις στη Συρία που δεν ευνοούν καθόλου τη Τουρκία και ο δεύτερος με το αποτυχόν πραξικόπημα και τις συνέπειες του τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στο εξωτερικό με την ψύχρανση των σχέσεων κυρίως με τις ΗΠΑ εξαιτίας του Γκιουλέν αλλά και την Ε.Ενωση για τα άκρως περιοριστικά μέτρα και τις εκκαθαρίσεις των υποτιθέμενων ή πραγματικών πραξικοπηματιών.

Η Τουρκία βρέθηκε ξαφνικά απομονωμένη όσο ποτέ στο πρόσφατο παρελθόν. Παρά ταύτα οι αντιδράσεις στις ΗΠΑ όπως και της Ευρώπης μπορεί να χαρακτηρισθούν ως ήπιες. Στη Δύση πολλοί είναι εκείνοι που παραμένουν προσκολλημένοι στην αντίληψη ότι η Τουρκία, παρά τα φανερά δημοκρατικά της ελλείμματα, είναι καλλίτερα να είναι με τη Δύση πάρα κόντρα σε αυτήν. Αυτή την αντίληψη προφανώς εκμεταλλεύεται ο Ερντογκάν που με την επίσκεψή του στη Μόσχα θέλησε να προειδοποιήσει ότι η Τουρκία μπορεί να αλλάξει στρατόπεδο. Πόσο εύκολη είναι μια αλλαγή της εξωτερικής πολιτικής της Άγκυρας με σύσφιξη των σχέσεων με τη Μόσχα;

Οπωσδήποτε τις χώρες συνδέουν πολλά κοινά συμφέροντα. Περισσότερα, ίσως από αυτά που τις χωρίζουν. Δεν πρέπει όμως να παραβλέπεται το γεγονός ότι η επαναπροσέγγιση μεταξύ των δύο χωρών έγινε κάτω από την πίεση σοβαρών γεγονότων. Και οπωσδήποτε ο επισπεύδω ν δεν ήταν ο Πούτιν αλλά ο Ερντογκάν.

Το συγκριτικό πλεονέκτημα το διέθετε η Μόσχα και όχι η Άγκυρα. Αυτό επιβεβαιώνεται και από το γεγονός ότι από τα συ ζητηθέντα και συμφωνηθέντα-όσα ασφαλώς είδαν το φώς της δημοσιότητας- τα δυο θέματα που ξεχωρίζουν φαίνεται να εξυπηρετούν περισσότερο τα ρωσικά παρά τα τουρκικά συμφέροντα. Το ένα αφορά στη συνεργασία στον ενεργειακό τομέα (αγωγοί φ/α, πετρελαίου κ.α) και το δεύτερο στο τομέα της πολεμικής βιομηχανίας. Το τελευταίο πιθανότατα θα δυσαρεστεί τους πέραν του Ατλαντικού συμμάχους της Τουρκίας .Αρκεί μια απλή υπενθύμιση της ελληνικής περίπτωσης με την αγορά των S300.

Σε κάθε περίπτωση οι τουρκο-ρωσικές σχέσεις -σε αντίθεση με τις ελληνο-ρωσικές- δεν μπορούν να προσλάβουν στρατηγικό χαρακτήρα επειδή υπάρχουν μεταξύ των και πολλά συγκρουόμενα συμφέροντα, τα οποία είναι διαχρονικά και τα επιβάλλει και η γεωπολιτική.

Εξάλλου οι δεσμοί της Τουρκίας με τη Δύση είναι ισχυροί τόσο με τη συμμετοχή της στο ΝΑΤΟ όσο και με τούς δεσμούς της με την Ε. Ενωση. Εξάλλου φιλοξενεί στο εδαφός της σημαντικές αμερικανικές βάσεις ενώ σημαντικές είναι και οι επενδύσεις των δυτικών στη Τουρκία. Επίσης δεν πρέπει να αγνοηθεί το στοιχείο της τουρκικής διασποράς σε πολλές δυτικές χώρες, ιδιαίτερα σε ΗΠΑ και Γερμανία.

Για τα ελληνικά συμφέροντα η τουρκο-ρωσική επαναπροσέγγιση δεν δημιούργησε ούτε δημιουργεί κανένα ιδιαίτερο πρόβλημα.Το αντίθετο μάλιστα. Οτιδήποτε προάγει τη σταθερότητα και τη συνεργασία στη περιοχή είναι προς το συμφέρον της χώρας μας όπως και όλων των χωρών μεταξύ Ευξείνου Πόντου, Βαλκανίων και Ανατολικής Μεσογείου.

Ο μοναδικός, προβληματισμός αφορά στο προσφυγικό σε περίπτωση που σημειωθεί εμπλοκή στο θέμα της εφαρμογής της Συμφωνίας συνεργασίας με την Ε.Ενωση όπως και της απελευθέρωσης από το καθεστώς των θεωρήσεων για τούς Τούρκους πολίτες. Η συνετή εξωτερική πολιτική της ελληνικής κυβέρνησης και η διάθεση εποικοδομητικής συνεργασίας με την Άγκυρα, η συμπαράσταση που εξέφρασε προς τον Πρόεδρο Ερντογκάν στο θέμα της απόπειρας ανατροπής του δημοκρατικού καθεστώτος, συνέβαλλαν στην αποφυγή δημιουργίας οποιασδήποτε έντασης μεταξύ των δύο χωρών.

Το θέμα των οκτώ Αξιωματικών και Υπαξιωματικών που ζήτησαν πολιτικό άσυλο στην Ελλάδα δεν φαίνεται να διατάραξε τις σχέσεις μεταξύ των δυο κυβερνήσεων. Aποτελεί, πάντως, γεγονός ότι μέχρι στιγμής το θέμα ακολουθεί τη διαδικασία που προβλέπει ο διεθνής νόμος. Δεν θα ήταν προς το συμφέρον ούτε της τουρκικής κυβέρνησης να ζητήσει το αντίθετο ούτε ασφαλώς για την ελληνική να παραβιάσει τα διεθνώς ισχύοντα. για τη χορήγηση ή όχι πολιτικού ασύλου.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: