Αρθρογραφία Μελών

Brexit: το πρώτο πλήγμα στο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα ή η επισημοποίηση ενός προαναγγελθέντος διαζυγίου;

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία 15 – 20 χρόνια συντελείται μία κοσμοϊστορική αλλαγή στα δρώμενα και τους κόλπους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει ως βασικό της χαρακτηριστικό την αλλοίωση της ιδρυτικής της διακήρυξης και της εν γένη απαξίωσης της αυτόνομης δράσης των κρατών μελών. Κοινώς, παρατηρείται μια τάση να συγκεντρωθούν οι εξουσίες σε ένα μικρό πυρήνα ανθρώπων, το φερόμενο και περιγραφόμενο από τον Ανδρέα Παπανδρέου, σε μία από τις τελευταίες του τοποθετήσεις, ως Διευθυντήριο. Ηγετικό, ή καλύτερα ηγεμονικό, ρόλο σε αυτήν την αναδιάρθρωση της λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαδραματίζει – τυχαία ; – το γερμανικό κράτος και συγκεκριμένα το δίδυμο καγκελαρίου και υπουργού οικονομικών, το οποίο εκμεταλλεύεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την πλήρη κατάρρευση του Σοσιαλδημοκρατικού χώρου, εντός και εκτός των τειχών της Γερμανίας, με απώτερο σκοπό τη μεταστροφή της πάλαι ποτέ Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ένα πλήρως νεοφιλελεύθερο μόρφωμα. Γίνεται λοιπόν αντιληπτό, ότι με πρόσχημα την οικονομική εξυγίανση των κρατών – μελών ώστε να καταπολεμηθεί η οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2008, το γερμανικό κράτος άδραξε την ευκαιρία να καταστρατηγήσει το πλαίσιο λειτουργίας της ΕΕ δεσμεύοντας τα μέλη της σε μία οικονομική στενωπό η οποία δεν οδηγεί πουθενά, παρά μόνο σε εξαθλίωση και σε αφαίρεση της αυτόνομης λειτουργίας των χωρών – μελών.

Από την άλλη πλευρά, το βρετανικό κράτος επεδίωκε διαχρονικά να έχει μία à la carte σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, στηρίζοντας το ευρωπαϊκό οικοδόμημα με στόχο να εκμεταλλευτεί τα οφέλη της συμμετοχής σε μια κοινή αγορά, ασκώντας ταυτόχρονα δριμεία κριτική εκ δεξιών στο πλαίσιο λειτουργίας της ΕΕ, βλ. ελεύθερη μετακίνηση ανθρωπίνου δυναμικού εντός της Ένωσης, και δημιουργώντας συνεχώς ζητήματα τα οποία απέτρεπαν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση προς τέρψη των Αμερικανών συμμάχων ή εντολέων τους. Παρόλα αυτά δεν μπορούμε να παραγνωρίσουμε το ιδιαίτερα σημειολογικό γεγονός, πως διαχρονικά οι βρετανικές κυβερνήσεις, συνεπικουρούμενες και από το παλάτι, δεν επιθυμούσαν την εγκαθίδρυση μιας γερμανικής ηγεμονίας στα ενδότερα της ΕΕ. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το Ηνωμένο Βασίλειο και ιδιαίτερα η Αγγλία αντιμετωπίζει ακόμα και σήμερα τη γερμανική επικυριαρχία με καχυποψία και επιφυλακτικότητα. Όλα αυτά, συνδυαζόμενα με την κατάσταση στην οποία βρίσκεται τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη, έδωσαν το βήμα στο ήδη υπάρχον ευρωσκεπτικιστικό ρεύμα να καλλιεργήσει ένα κλίμα ευρύτερης αμφισβήτησης ως προς τις δομές, τη λειτουργία, αλλά και την αναγκαιότητα της Ένωσης. Συνεπώς, αυτή η à la carte σχέση του Ηνωμένου Βασιλείου με την ΕΕ έπρεπε να τερματιστεί. Η Βρετανία όφειλε να επιλέξει τη θέση και το ρόλο της στα ευρωπαϊκά δρώμενα καθώς και αν θα εξέφραζε και επισήμως τη δυσπιστία της ως προς τον αντίστοιχο ρόλο της Γερμανίας.

Την απάντηση στο ανωτέρω ερώτημα ήρθε να δώσει το δημοψήφισμα που έλαβε χώρα στις 23 Ιουνίου στο Ηνωμένο Βασίλειο το οποίο και είχε σαφές – ξεκάθαρο ερώτημα που αφορούσε την παραμονή ή όχι της Μεγάλης Βρετανίας στην ΕΕ. Προτού σχολιαστεί εκτενέστερα το αποτέλεσμα της προαναφερθείσας διαδικασίας, ιδιαίτερης μνείας χρήζει η αποσαφήνιση της στάσης των εμπλεκόμενων πλευρών σε αυτή. Πιο συγκεκριμένα, από τη μια στοιχήθηκαν η ακροδεξιά τάση -εκφραζόμενη από τον Νάιτζελ Φάρατζ και το κόμμα των Ευρωσκεπτικιστών- συνεπικουρούμενη από μερίδα στελεχών του κυβερνώντος κόμματος, προεξάρχοντος του τέως δημάρχου του Λονδίνου και νυν υπουργού εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον, σε συνδυασμό με πολλά από τα εργατικά Αγγλικά συνδικάτα και το κομμουνιστικό κόμμα της Αγγλίας, τα οποία έκαναν καμπάνια υπέρ της εξόδου εξ αριστερών προσδίδοντας ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά στην εν γένη ευρωσκεπτικιστική τάση, μη εκχωρώντας την πλήρως στα ακροδεξιά συμφέροντα. Η πλευρά αυτή με τα ετερόκλητα στοιχεία υποστήριξε με θέρμη την άμεση έξοδο της Αγγλίας από την ΕΕ. Παράλληλα, η στάση του παλατιού μέχρι και το δημοψήφισμα πρέπει να τονιστεί πως ήταν ιδιαιτέρως αινιγματική. Από την άλλη πλευρά, σαφή θέση για την παραμονή στην ΕΕ πήρε το συντηρητικό και κυβερνών κόμμα (Torrie’s) με κύριο εκφραστή τον πρόεδρο και πρώην πλέον πρωθυπουργό Ντέιβιντ Κάμερον, καθώς και ο αντιπολιτευτικός πόλος των εργατικών, στων οποίων τους κόλπους υπήρξαν και φωνές αντίθεσης, βλ. Αριστερή Πτέρυγα, ως προς την τελική στάση τους.

Λαμβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, ο λαός του Ηνωμένου Βασιλείου προσήλθε στις κάλπες εκφράζοντας την αντίθεση του στην παραμονή στην ΕΕ, σοκάροντας τους ευρωπαϊκούς κόλπους, καθότι λίγες μέρες πριν τη διενέργεια του δημοψηφίσματος φαινόταν να προηγείται σε επίπεδο κοινωνικών σχηματισμών το Bremain. Φαινομενικό ρόλο σε αυτό πιθανώς να διαδραμάτισε και η δολοφονία της βουλευτή του εργατικού κόμματος Κοξ, η οποία ενώ προσωρινά έδειχνε να ενισχύει την τάση της παραμονής, τελικώς δεν επηρέασε την αρχική ροπή προς το Brexit. Όλα τα ανωτέρω σε συνδυασμό με το ευρύτερο κλίμα ευρωσκεπτικισμού και τις πολιτικές λιτότητας που προωθεί η ΕΕ, οδήγησαν στο να προκύψει αυτό το αποτέλεσμα.

Επί της ουσίας οι μεσομακροπρόθεσμες συνέπειες του Brexit, όσον αφορά την οικονομική του πλευρά (ισοτιμία, χρηματιστήρια, αντίδραση αγορών κλπ.) δεν δύναται να υπολογιστούν τη δεδομένη χρονική στιγμή, καθότι η διαδικασία αποχώρησης ενός κράτους-μέλους από την ΕΕ συμβαίνει για πρώτη φορά στα χρονικά. Συνεπώς, δεν γίνεται να προβλεφθεί πως θα αντιδράσουν όλοι οι παράγοντες που εμπλέκονται στο συγκεκριμένο ζήτημα και αυτό γιατί έχουμε εισέλθει πλέον σε αχαρτογράφητα ύδατα. Κομβικό ρόλο στα προαναφερθέντα θα παίξει η καταληκτική συμφωνία μεταξύ Μεγάλης Βρετανίας και ΕΕ, όπως επίσης και η περίοδος που θα ακολουθήσει την περιβόητη ενεργοποίηση του άρθρου 50 της Συνθήκης της Λισσαβόνας.

 

Αν και όπως προαναφέραμε οι οικονομικές αλλά και γεωπολιτικές συνέπειες δεν γίνεται να προβλεφθούν, σε επίπεδο πολιτικής στρατηγικής οι αριστερές και προοδευτικές δυνάμεις οφείλουν να αναλογιστούν τον ιστορικό τους ρόλο και να εκμεταλλευτούν το συγκεκριμένο γεγονός ώστε σε πρώτη φάση να καταδείξουν τις δομικές παθογένειες του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος, αλλά και την πλήρως αντιλαϊκή κατεύθυνση που έχει ακολουθήσει η Ένωση υιοθετώντας νεοφιλελεύθερες και συντηρητικές πολιτικές (μεταναστευτικό, κλείσιμο συνόρων, φτωχοποίηση λαών), ιδιαίτερα εις βάρος του Νότου. Πολιτικές οι οποίες λειτουργούν ως καταλύτης στο διαρκώς αυξανόμενο ακροδεξιό ρεύμα, το οποίο στην παρούσα συγκυρία προσπαθεί να εκφράσει τη λαϊκή δυσαρέσκεια, επαναφέροντας ουσιαστικά τα κράτη σε καθεστώς απομονωτισμού και βαθύτερης συντηρητικοποίησης. Σε αυτό το σημείο λοιπόν, είναι ζωτικής σημασίας οι αριστερές – προοδευτικές δυνάμεις να απεγκλωβιστούν από την αδράνεια και την περιθωριοποίηση στην οποία έχουν περιέλθει, να εκμεταλλευτούν και να καταδείξουν το γεγονός ότι σε πολλές περιπτώσεις όπου έχουν τεθεί στην κρίση των λαών οι πολιτικές της ΕΕ έχουν αποδοκιμαστεί (βλ. Ελλάδα, Γαλλία, Αγγλία, Ολλανδία κλπ.), να ενσωματώσουν στην ατζέντα τους αλλά και να ερμηνεύσουν από τη δική τους οπτική το αποτέλεσμα στη Μεγάλη Βρετανία, να αμφισβητήσουν και να προκαλέσουν σημαντικές ρωγμές στο συντηρητικό-ολιγαρχικό οικοδόμημα, έτσι ώστε να δώσουν στους λαούς μια αριστερή ριζοσπαστική διέξοδο από την κρίση και να μετατρέψουν την Ευρώπη από Ένωση των Τραπεζών και των λίγων σε Ένωση των Λαών.

Εν κατακλείδι, το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης προδιαγράφεται δυσοίωνο λόγω του δύσκολου συστήματος εξισώσεων το οποίο καλείται να διαχειριστεί και να λύσει, όταν δυστυχώς έχει τα τελευταία χρόνια αποδειχθεί πως τέτοιου είδους υπολογισμοί δεν είναι και το πιο δυνατό της χαρτί. Επομένως είναι στο χέρι των αριστερών και προοδευτικών δυνάμεων να ακολουθήσουν το δρόμο αμφισβήτησης που τους δείχνει ο λαός ή να αφήσουν την Ένωση βορρά στις ορέξεις της ακροδεξιάς και του συντηρητικού μπλοκ, που μοιραία θα σημάνει την αυτοδιάλυση της οδηγώντας την Ευρώπη σε έναν νέο μεσαίωνα.

ΔΙΚΤΥΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΠΡΑΤΤΩ

 

 

 

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: