Αρθρογραφία Μελών

Το Ιταλικό Δημοψήφισμα καταλύτης αναμόρφωσης ή και συντελεστής διάλυσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης

Του Χρήστου Θ. Μπότζιου, Πρέσβη ε.τ.

Η Ιταλία είναι η Τρίτη μετά τη Γερμανία και Γαλλία, οικονομική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πλεονεκτεί όμως σε ότι αφορά τη γεωγραφική της θέση, την ιστορική και καλλιτεχνική κληρονομιά της. Χώρα κατ εξοχήν μεσογειακή, εν μέρει και μεσ-ευρωπαική δια του βιομηχανικού της βορρά. Λόγω κλίματος και των μνημειακών πόλεων από την κλασσική, μεσαιωνική και αναγεννησιακή εποχή δέχεται σε δωδεκάμηνη, σχεδόν, βάση εκατομμύρια τουρίστες που συμβάλλουν μεγάλως στην εθνική της οικονομία.

Παράλληλα η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των πλέον βιομηχανικών ανεπτυγμένων χωρών στο κόσμο με ορισμένα βιομηχανικά προϊόντα της να διακρίνονται για τη μοναδικότητά τους. Και όμως και η Ιταλία όπως και οι άλλες κοινοτικές χώρες του ευρωπαϊκού νότου (Ελλάδα, Ισπανία, Πορτογαλλία, Κύπρος, Μάλτα), δοκιμάζεται από πενταετίας και πλέον από μεγάλη οικονομική κρίση, υψηλότατο κρατικό χρέος που ξεπερνάει το ένα τρισεκατομμύριο Ευρώ, υψηλά ποσοστά ανεργίας και συναφή.

Σε αντίθεση όμως με την Ελλάδα και την Πορτογαλία, στην Ρώμη δεν επιβλήθηκε κανένα Μνημόνιο αλλά κάποιοι μηχανισμοί ελέγχου που δεν θίγουν όμως στον ίδιο βαθμό με τα Μνημόνια, την εθνική της κυριαρχία. Την σχετική υστέρησή της έναντι των δύο άλλων μεγάλων εταίρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ορισμένοι τείνουν να την αποδώσουν σε κοινωνιολογικούς, κυρίως, λόγους όπως το μη πειθαρχικό μεσογειακό ταμπεραμέντο του λαού της, τη τάση προς καλοπέραση, την κακοδιοίκηση, την διαφθορά, το οργανωμένο έγκλημα, τη πολιτική αστάθεια κ.α.

Κυριακή 4 Δεκεμβρίου οι Ιταλοί πολίτες θα προσέλθουν στις κάλπες προκειμένου να απαντήσουν με δημοψήφισμα, αν δέχονται ή όχι τις συνταγματικές μεταρρυθμίσεις που επιδιώκει ο Πρωθυπουργός MATTEO RENZI και αφορούν: α) το περιορισμό του αριθμού των Γερουσιαστών από 300 σε 100 (η αρχική σκέψη ήταν η παντελής κατάργηση) και β) το περιορισμό του ρόλου τους σε απλό συμβουλευτικό όργανο ως εκπροσώπων των 20 Περιφερειών.

Οι δημοσκοπήσεις φαίνεται να μην ευνοούν τον κ. Ρέντσι ο οποίος έχει συνδέσει τη παραμονή του στη Πρωθυπουργία με το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος. Τις προθέσεις του να παραιτηθεί τις επανέλαβε και σε πολύ πρόσφατες δηλώσεις του. Τι μπορεί να επακολουθήσει; Πολλοί φοβούνται ότι η παραίτηση Ρέντσι θα προκαλέσει και πτώση της Κυβέρνησης με επακόλουθο τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών. Εκείνο όμως που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι το ενδεχόμενο να αναδειχθεί-σε περίπτωση εκλογών- νικητής το κόμμα των 5 Αστέρων του Μπέπε Γκρίλλο ο οποίος, με αρωγό το εθνικιστικό και τοπικιστικό κόμμα της Λέγκας του Βορρά, υπόσχεται να διενεργήσει Δημοψήφισμα για παραμονή ή όχι της Ιταλίας στο ΕΥΡΩ.

Η αλήθεια είναι ότι το Ευρώ περισσότερο έβλαψε παρά ωφέλησε την ιταλική οικονομία. Πολλά ιταλικά προϊόντα έχασαν στη διεθνή αγορά την ανταγωνιστικότητά τους έναντι αντίστοιχων γερμανικών, κινεζικών και άλλων χωρών, ενώ με την εισαγωγή του Ευρώ διπλασιάσθηκε ή και τριπλασιάσθηκε το κόστος ζωής.

Η νοσταλγία και η αγάπη προς τη λιρέτα παραμένει βαθειά. Το ενδεχόμενο εξόδου της Ιταλίας από το Ευρώ, περισσότερο και από τους ίδιους τους Ιταλούς, φαίνεται να ανησυχεί τη Γερμανία όπως και το ευρύτερο χρηματοπιστωτικό σύστημα. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Γερμανός Υπουργός Οικονομικών Βόλφανγκ Σόμπλε σε δηλώσεις του στήριξε τον Ρέντσι λέγοντας ότι αν ήταν Ιταλός θα ψήφιζε υπέρ των Συνταγματικών μεταρρυθμίσεων.

Όλοι αντιλαμβάνονται ότι μία έξοδος της Ιταλίας από το Ευρώ θα επέφερε αυτομάτως τη διάλυση της Ευρωζώνης με συνέπεια τη διατάραξη των υφισταμένων σήμερα στην Ευρώπη θεσμικών ισορροπιών.

Ο φόβος διάλυσης της Ευρωζώνης και οι συνέπειες της θα μπορούσαν να λειτουργήσουν, συγχρόνως και ως καταλύτης για να επέλθουν αλλαγές στο παρόν λειτουργικό σχήμα της ευρωζώνης κυρίως δε στην εγκατάλειψη της πολιτικής λιτότητας που έχει επιβάλλει το Βερολίνο.

Άλλωστε ο Ιταλός Πρωθυπουργός, έχει ασκήσει αυστηρή κριτική κατά της γερμανικής ηγεμονίας επί της Ευρώπης και έχει ταχθεί υπέρ αλλαγών στη βάση των αρχών και των αξιών των ιδρυτικών πράξεων και με προοπτική τη πολιτική ολοκλήρωση της Ευρώπης.

Η θετική πλευρά του ιταλικού δημοψηφίσματος θα ήταν να συμβάλλει, είτε από φόβο είτε από ανάγκη, στην αφύπνιση της Ευρώπης. Θα μπορούσαν όμως οι εξελίξεις να προκαλέσουν και το αντίθετο. Δηλαδή τη διάλυση της Ευρωζώνης – ως αποτέλεσμα αποχώρησης της Ιταλίας- και να οδηγήσουν σε επανασχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βάση μίας Ευρώπης πολλών ταχυτήτων διακαή πόθο της Σχολής Σόιμπλε.

Έτσι η Ευρώπη θα κατέληγε σε μια μεγάλη οικονομική αγορά που ήταν και οι στόχοι της αγγλικής διπλωματίας. Αλλά και οι ΗΠΑ του Τράμπ δεν θα επιθυμούσαν μια επαναφορά του ΝΑΤΟ ως κύριου παράγοντα της συνοχής και σταθερότητας στην γηραιά Ήπειρο;

Τα ανωτέρω αποτελούν απλά σενάρια αλλά μπορεί και να συμβούν. Είναι πολύ πιθανό ο Ματέο Ρέντσι να μη παραιτηθεί όπως έχει επανειλημμένα δηλώσει αν το αποτέλεσμα του Δημοψηφίσματος είναι αρνητικό. ΄Η ακόμη και αν παραιτηθεί να μη προκαλέσει η παραίτησης του και τη πτώση της κυβέρνησης και να υπάρξει ένα διάδοχο σχήμα με βάση την Κέντρο-αριστερά.

Πολύ πιθανό, επίσης, σε περίπτωση πρόωρων εκλογών και νίκη του κόμματος των 5 Αστέρων, ο Μπέπε Γκρίλο να μη προκαλέσει διεξαγωγή Δημοψηφίσματος, όπως έχει υποσχεθεί, για έξοδο ή όχι της Ιταλίας από το Ευρώ.

Το Ιταλικό πολιτικό σύστημα διακρινότανε, ανέκαθεν, από μεγάλες αντοχές και ικανότητες σε συμβιβασμούς. Το έχει κληρονομήσει από την Αναγεννησιακές πόλεις-κράτη που λειτουργούσαν στα πρότυπα της Αρχαίας Ελλάδας.

Το Μάρτιο του 2017 προβλέπεται πανηγυρική Σύνοδος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στη Ρώμη για τη συμπλήρωση 70 χρόνων από την υπογραφή της ομώνυμης Συνθήκης, ιδρυτική της τότε ΕΟΚ και μετέπειτα Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είθε να αποτελέσει αφορμή και αφετηρία για αφύπνιση της σημερινής νοσούσης Ευρώπης της λιτότητας και αρνήτριας των αξιών της και οι ιταλικές εξελίξεις να αποδειχθούν ευεργετικές είτε ως αφορμή είτε ως αίτιο. Αυτονόητη και η σημασία για την Ελλάδα.

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ
Αρέσει σε %d bloggers: