Ανακοινώσεις

Αφιερωμένο στους συνοδοιπόρους της γενιάς του Πολυτεχνείου και της γενιάς της Μεταπολίτευσης

Ομιλία του Αριστόβουλου Μάνεση στο τελευταίο μάθημά του στις 18.01.1968 στο αμφιθέατρο του Χημείου του Πανεπιστημίου της Θεσσαλονίκης, λίγο πριν παυθεί από καθηγητής, συλληφθεί και εκτοπιστεί από την χούντα. 

«Ψίθυροι κυκλοφορούν απειλητικά, τις τελευταίες αυτές μέρες, για επικείμενες «εκκαθαρίσεις» στο Πανεπιστήμιο. Το γεγονός ότι μεταξύ των ονομάτων των υπό απόλυση καθηγητών αναφέρεται και το δικό μου—και αυτό δεν το θεωρώ διόλου περίεργο—μου παρέχει το δικαίωμα και μου επιβάλλει το καθήκον να σας καταστήσω, σήμερα πού βρίσκομαι ακόμη κοντά σας, κοινωνούς ορισμένων σκέψεών μου πού ίσως δεν θα μπορώ να σάς τίς πω αύριο.
Όταν όμως οι στοιχειώδεις για κάθε στοιχειωδώς ευνομούμενο κράτος εγγυήσεις νομιμότητας έχουν κατ’ αυτό τον τρόπο καταλυθεί, ό πολίτης βρίσκεται τελείως ανυπεράσπιστος στο έλεος—αν υπάρχει—τής εξουσίας. Τα πράγματα είναι λοιπόν σαφή: με τίς «συντακτικές πράξεις», βάσει των οποίων θα γίνουν οι απολύσεις των καθηγητών, έχει προετοιμασθεί νομικά το έδαφος όχι για εκκαθαρίσεις, άλλα για διώξεις, και συγκεκριμένα για διώξεις των ανεπιθύμητων, δηλαδή εκείνων πού δεν είναι ευπειθείς στα κελεύσματα των κρατούντων. ……..

Θα μιλήσω χωρίς περιστροφές. Κάτω από τίς συνθήκες πού ζούμε ή σιωπή δεν είναι «χρυσός»· είναι «λίβανος και σμύρνα». Διότι ή σιωπή μπορεί να ερμηνευθεί σαν αποδοχή ή συναίνεση: «ό σιωπών δοκεί συναινείν». Δεν έχω λοιπόν το δικαίωμα να σιωπήσω, αφού σωπαίνοντας θα εμφανιζόμουν ως αποδεχόμενος ή ανεχόμενος τα όσα γίνονται. Υπάρχουν στη ζωή, την ατομική και την κοινωνική, στιγμές πού πρέπει κανείς να πει το μεγάλο «ναι» ή το μεγάλο «όχι».
Σέ τέτοιες στιγμές, σαν τίς τωρινές, το ουσιώδες είναι, πιστέψτε με, να προστατεύσει κανείς τον εαυτό του, όχι από τη δίωξη, άλλα από τον εξευτελισμό. Να περισώσει την αξιοπρέπειά του ως ανθρώπου, ως πολίτη, ως επιστήμονα. Και έτσι να περιφρουρήσει, επίσης, το κύρος τής πανεπιστημιακής έδρας πού έχει την τιμή να κατέχει, ιδίως όταν πρόκειται για την έδρα τού Συνταγματικού Δικαίου, ή όποια, ως έδρα τής πολιτικής ελευθερίας, είναι φυσικό, εφόσον βρίσκεται στο ύψος της, να δέρνεται από τίς πολιτικές καταιγίδες……………………….

Φαίνεται ότι ήδη «ήγγικεν ή ώρα» να εφαρμοσθούν οι υποθήκες πού έχουν εξαγγελθεί. Σέ ότι με άφορα, το ξαναδηλώνω: όσο θα μπορώ να διδάσκω το μάθημα τού Συνταγματικού Δικαίου, θα το διδάσκω σαν μάθημα τής πολιτικής ελευθερίας. Αν δε το αποψινό μου μάθημα συμβεί να είναι το τελευταίο, θα ήθελα να σας παρακαλέσω να κρατήσετε από τη διδασκαλία μου την ουσία της: τη σημασία τής πολιτικής ελευθερίας, ως ιστορικής κατακτήσεως για την παραπέρα εξέλιξη τού κοινωνικού βίου και ως προϋποθέσεως για τη γενικότερη απελευθέρωση και καταξίωση τού ανθρώπου. Και επειδή θεωρία και πράξη είναι αλληλένδετες, το ουσιώδες είναι να μείνει κανείς ελεύθερος, όρθιος και αλύγιστος απέναντι στους καταναγκαστικούς και ιδεολογικούς μηχανισμούς των κρατούντων.

Μή επιτρέψετε να σας εξανδραποδίσουν. Διατηρήστε, μέσα στους ζοφερούς και άρρωστους καιρούς, άγρυπνη και ανυπόταχτη τη σκέψη σας, περιφρουρήστε την άγια υγεία και ρωμαλεότητα τής ψυχής σας, κρατήστε στητό και αγέρωχο το ωραίο ανάστημά σας. Και αν ή εξουσία, πού την συμφέρει να έχει παθητικούς και πολιτικά αδιάφορους υπηκόους, σας πει ότι, έτσι κάνοντας, δεν είστε φρόνιμοι και νομοταγείς πολίτες, αποδείξτε της ότι καλός πολίτης είναι μόνον ό ελεύθερος πολίτης, ό συνειδητός, ενεργός και υπεύθυνος πολίτης. Και θυμίστε της ότι ό Περικλής είχε πει στον «’Επιτάφιο»: όποιος αδιαφορεί για τα πολιτικά πράγματα του τόπου του είναι, όχι φιλήσυχος, αλλά άχρηστος, «αχρείος» πολίτης. Και μη ξεχνάτε, στις σημερινές δύσκολες για την Πατρίδα μας και το Λαό μας περιστάσεις, τα λόγια του ποιητή—και θέλω μ’ αυτά να σας αποχαιρετίσω:

«Όσοι το χάλκεον χέρι βαρύ του φόβου αισθάνονται, ζυγόν δουλείας ας έχωσιν θέλει αρετήν και τόλμην ή ’Ελευθερία».

Συζήτηση

Δεν υπάρχουν σχόλια.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

ΑΙΤΗΣΗ ΕΓΓΡΑΦΗΣ ΜΕΛΟΥΣ

Αρχείο

Αρέσει σε %d bloggers: